Дэмжлэг ба эсэргүүцлийн индикатор: Гэж Юу Болох, Хэрхэн Ашиглах Тухай болон Түүний Шилдэг Стратегиуд

2025.08.04 2025.08.04 Дэмжлэг ба эсэргүүцлийн индикатор: Гэж Юу Болох, Хэрхэн Ашиглах Тухай болон Түүний Шилдэг Стратегиуд

Артем Шашков (Artem Shashkov)https://www.litefinance.org/mn/blog/authors/artem-shashkov/

Энэ удаад бид дэмжлэг/эсэргүүцлийн түвшин дээр суурилсан арилжааны үндсийг судалж, энэ стратеги “биржийн шидэт арга”-д хэр ойр болохыг олж мэдэх болно.

Хэдхэн сар арилжаанд оролцсон ямар ч арилжаачин үнийн хөдөлгөөнтэй холбоотой дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшний ойлголттой заавал нүүр тулдаг. Интернетэд “түгээмэл ашигтай түвшин дээр суурилсан арилжаа”, “мэргэжлийн түвшинд түвшнүүдээр арилжаа хийгээрэй”, “супер ашигтай стратеги” гэх мэт олон сурталчилгаа байдаг.

Форумууд дээр ч мөн адил байдаг, янз бүрийн техникийн шинжилгээний индикаторууд болон чартын паттернуудыг шүүмжилж, харин цэвэр график дээрх түвшнүүдийн шинжилгээг магтан дуулдаг нь түгээмэл болсон. Индикатор ашиглахгүй арилжаа хийдэг хүмүүс нь индикатор ашигладаг арилжаачдыг “одоо ч ойлгоогүй, мэргэжлийн аргаар хандах болоогүй” гэж дорд үзэх нь элбэг. Гэвч үүнд нэг алдаа бий бөгөөд үүнийг бид доор тайлбарлана.

Хэвтээ түвшинг арилжаанд ашигласан өөрийн туршлагаас дүгнэхэд, энэ аргыг ид шидийн буюу бусдаас онцгой стратеги гэж боддог хүмүүст би нэгэн зүйл хэлэх хэрэгтэй: дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшнүүд ашигтай байдлыг 100% баталгаажуулдаггүй. Ямар ч хүчтэй түвшинг ханш амархан нэвтэлж болно. Таны дуртай форум дээрх бүх арилжаачид болон дэлхийн бүх шинжээчид тухайн түвшинг “маш хүчтэй” гэж онцолсон байсан ч үнэ ямар ч саадгүйгээр түүнийг эвдэж магадгүй. Яагаад ийм зүйл болдог тухай бид дараа тайлбарлах болно.

Анхан шатныханд зориулсан гарын авлагадаа дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшин (эсвэл эрэлт/нийлүүлэлтийн бүсүүд) гэж ер нь юу болох, тэдгээр нь хэрхэн үүсдэгийг ойлгож үзье.

Гол Авч Үзэх Зүйлс

Форекс Арилжааны Дэмжлэг болон Эсэргүүцэл Гэж Юу Вэ?

​

Би өмнө нь техникийн шинжилгээний талаарх нийтлэл болох Түгээмэл нэр томъёонууд нийтлэлдээ хэсэгт дэмжлэг ба эсэргүүцлийн арилжааны хязгаарыг товчхон дурдсан. Харин одоо энэ сэдвийг дэлгэрэнгүй авч үзье.

Дэмжлэгийн түвшин гэдэг нь өсөлтийн үед хөрөнгийн үнэ өсөхөд бий болдог худалдан авах сонирхол, эсвэл бууралттай үед үнэ унахад үүсдэг борлуулах сонирхлын илэрхийлэл юм. Энэ түвшин нь техникийн шинжээчдийг тухайн чиг хандлагыг үргэлжлүүлэхийг дэмжихэд хүргэдэг. Эсрэгээрээ, эсэргүүцэл гэдэг нь зах зээлийн оролцогчид ашигаа авч, трендийн эсрэг чиглэлд хөдлөхөд хүргэдэг үнийн түвшин юм, өөрөөр хэлбэл, тухайн чиглэлд үнийн хөдөлгөөнийг эсэргүүцдэг. Гэхдээ дэмжлэг болон эсэргүүцлийн түвшинг зөвхөн чиг хандлагатай зах зээлд бүртгэдэггүй. Эдгээр гол үнийн түвшнүүдийг хавтгай буюу хажуугийн хөдөлгөөн бүхий зах зээл дээр ч ажиглаж болно. Ийм тохиолдолд дэмжлэгийн түвшин нь арилжааны сувгийн доод хязгаарт, харин эсэргүүцлийн түвшин нь дээд хязгаарт таарна. Эдгээр утгуудыг график дээр нимгэн хэвтээ шугамаар тэмдэглэх нь түгээмэл. Би хувьдаа эхлэл цэгийг илүү тодорхой харахын тулд цацраг (ray) ашиглахыг илүүд үздэг. Мөн нэгэнт нотлогдсон зүйл бол: тухайн үнийн түвшин хуучин байх тусам хожуу үүссэн түвшинтэй харьцуулахад илүү хүчтэй байдаг.

Ханш хэрхэн бүрэлддэг вэ

Уншиж үргэлжлүүлэхээсээ өмнө нэг асуултад өөрөөсөө хариулт аваарай: “Яагаад үнэ дээш, доош хөдөлдөг юм бол?” Үнийн хөдөлгөөний муруйг бодох хэрэггүй, харин амьдрал дээрх жишээг эргэн сана. Хямдрал эсвэл барааны хомсдолын үед юу болдог байсныг санаарай. Санаж байна уу?

​

Тэгвэл одоо №1 жишээг судлая.

Санхүүгийн зах зээл дээр гурван улаан лоолийн худалдаачин байна гэж төсөөлье.

Эхнийх нь 1 кг улаан лоолийг 50-аар зарж байна.

Хоёр дахь нь 60-аар.

Гурав дахь нь 70-аар.

Та аль худалдаачнаас авах вэ? Мэдээж хэрэг, №1-ээс авна. Учир нь танд илүү ашигтай. Бусад хүмүүс ч бас тэгэх үү? Тийм гэж бодож байна. Ингээд бид эрэлт, нийлүүлэлтийн хуулийг ойлгож байна: “Барааны үнэ бага байх тусам худалдан авах сонирхол өндөр байдаг.”

Энэ хуулийг биржийн арилжаанд хэрэглэвэл ингэж хэлж болно: арилжаачин-худалдан авагчид нь арилжаачин-борлуулагчдаас санал болгож буй хамгийн доод үнээр авахын төлөө хоорондоо өрсөлдөнө.

Одоо энгийнээр тайлбарлая: үнэ буурвал илүү олон хүн худалдаж авна.

Арилжаачин-худалдан авагчид нь борлуулагчдын санал болгосон хамгийн бага үнээр худалдаж авахын төлөө хоорондоо өрсөлдөх болно.

Үнийг юу хөдөлгөдөг вэ?

Төсөөлөөд үзэцгээе, та форекс зах зээлийн томоохон тоглогч байна. Гэхдээ “маркет мэйкер” биш, өөрөө хохиролгүй байж бусад арилжаачныг алдагдалд оруулдаг этгээд биш шүү. Зүгээр л том сан гэж бодъё. Танд маш их хэмжээний евро худалдаж авах шаардлагатай байгаа, жишээ нь, 5 тербум еврo.

Эрэлт, нийлүүлэлтийн хууль, мөн эрүүл ухаанд тулгуурлаад та хамгийн бага үнийн санал дээрээс буюу 1.1400 дээрээс эхэлж худалдаж авах болно. Гэвч зах зээл дээр санал болгож буй еврогийн хэмжээ хүрэлцэхгүй байна, худалдаачин 2 тербумыг санал болгож байгаа ч танд 5 тербум хэрэгтэй. Та энэ 2 тербумыг авч дууссаны дараа тэр худалдаачин аз жаргалтайгаар зах зээлээс гарч, та 3 тербумыг дахин худалдаж авах шаардлагатай үлдэнэ.

Юу болсон бэ?

Таны зах зээлд орохоос өмнөх хамгийн бага ханш 1.1400 байсан. Та авах эхний алхмаа хийж, 1.1400 дээр санал болгосон бүх еврог (2 тербум) худалдан авлаа. Ингээд зах зээл дээрх хамгийн бага ханш 1.1500 болж өөрчлөгдлөө. Яагаад? Учир нь таны худалдан авалтын хэмжээ тухайн үнийн түвшин дэх борлуулалтын хэмжээнээс давсан учраас үнэ өссөн. Үнэ хэр удаан өсөх вэ? Худалдан авалт борлуулалтаасаа их байсаар байх хүртэл.

Таны жишээнд, та 1.1500 дээр санал болгосон бүх еврог (2 тербум) дахин авна, мөн 1.1600 дээр санал болгосон еврогийн талыг (1 тербум) авна. Ингээд 5 тербум еврог худалдаж авах хугацаанд ханш 1.1400 - 1.1600 хүртэл өснө.

Эндээс ямар дүгнэлт хийж болох вэ?

Үнэ өсөх нь худалдан авсан хэмжээ борлуулсан хэмжээнээс их байхад үргэлжилнэ. Тиймээс борлуулалт худалдан авалтаас их болох үед үнэ унах болно.

Ханш нь худалдан авалтын хэмжээ борлуулалтын хэмжээнээс их байх хүртэл өссөөр байна.

Ханшийг юу зогсоох боломжтой вэ?

​

Эцэст нь бид хамгийн чухал хэсэгт хүрлээ, хэрвээ та 5 тербум еврог тодорхой үнээр худалдаж авахыг хүсэж, илүү үнээр авахыг эрс эсэргүүцэж байвал юу болох вэ?

Өмнөх жишээг авч үзье, гэхдээ утгуудыг өөрчилье:

1.1600 – 2 тербум EUR;

1.1500 – 2 тербум EUR;

1.1400 – 2 тербум EUR.

Та 1.1400 дээр 2 тербум еврог авлаа, одоо та 3 тербумыг нэмж авах хэрэгтэй. Гэтэл таны хэмжээтэй тэнцэх өөр нэг идэвхтэй тоглогч гарч ирээд 1.1500 дээр, дараа нь 1.1600, 1.1700 гэх мэтээр еврог авч эхэлнэ (iPhone-ий жишээг санаарай). Үүний улмаас үнэ маш хурдтай өснө. Ингээд л болоо. Үнэ өсчихлөө, харин та илүү төлөхийг хүсэхгүй, тиймээс танд таалагдах үнэ дахин гарч ирэхийг хүлээж эхэлнэ. Хэрвээ үнэ 1.1400 руу буцвал та дахин авах болно. Хэрвээ та 1.1400 дээр санал болгосноос илүү еврог худалдаж авахыг хүсвэл та дахин үнийг унах боломжгүй болгож, өсөлтийг өдөөж чадна. Энэ нь график дээр яаж харагдах вэ? Яг дараах байдлаар харагдана:

​

Дэмжлэгийн түвшин 1.1400.

Яг тэнд, та бүх борлуулалтыг худалдаж авах үед үнийн хэлбэлзэл томоор ажиглагдана: үнэ унана — та бүх нийлүүлэлтийг худалдаж авна — бусад техникийн шинжээчид энэ зогсолтыг хараад худалдаж авч эхэлнэ, ингэснээр үнийн хөдөлгөөн дээш түлхэгдэнэ.

Энэ үнийн хэлбэлзэл нь дэмжлэг болон эсэргүүцлийн арилжааны түгээмэл хязгаарын түвшин болдог.

Их хэмжээний худалдан авалт хийгддэг үнийн хөдөлгөөнүүд нь ихээхэн хэлбэлзэлтэй байдаг. Яг энэ хэлбэлзлүүд дээр үндэслэн дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшнүүдийг байгуулдаг (дээрх графикийг үзнэ үү).

Дэмжлэг Гэж Юу Вэ?

Үнэ дээшээ хөдөлж буй нөхцөл байдлыг төсөөлөөд үзье.

Ханшийн хөдөлгөөний муруйн дээш чиглэсэн хөдөлгөөн нь шулуун байдаггүй бөгөөд үнэ буурах хандлагатай байдаг. Гэсэн хэдий ч, үнэ тодорхой нэг утгаас доош унадаггүй ба яг л ямар нэг зүйл (их хэмжээний капитал байх нь элбэг) үнийг дэмжиж байгаа мэт. Хөрөнгийн цаашдын уналтыг зогсоох эхлэл цэг болж өгдөг үнийн түвшинг “дэмжлэгийн түвшин” гэдэг.

​

Дээрх график дээр нэг Bitcoin-ийн хувьд 29,000 USD түвшинд дэмжлэгийн сайн жишээг харж болно. 2021 онд борлуулагчид дэмжлэгийн түвшинг дөрвөн удаа сэтлэхийг оролдсон ч худалдан авагчид үнийг өөрчлөлгүй байлгаж чадсан.

Эсэргүүцэл гэж юу вэ?

Дахин H1 график дээрх үнийн хөдөлгөөнийг авч үзье.

​

Дээрх графикаас харвал, ямар нэг зүйл Bitcoin-ийн үнийг тодорхой нэг түвшнээс дээш өсөхөөс сэргийлж байна. Яг тэр хэсэгт эсэргүүцлийн арилжааны шугамыг тэмдэглэх ёстой. Энэ нь 42,230 USD түвшин юм.

Динамик Дэмжлэг болон Эсэргүүцэл

“Динамик” гэдэг нь юу гэсэн үг вэ? Бид физикийн хичээлээсээ санахад, динамик нь хөдөлгөөний механикийг судалдаг. Тэгэхээр, бидний тохиолдолд “динамик түвшин” гэдэг нь “хөдөлгөөнт” буюу “шилждэг” үнийн түвшинг илэрхийлнэ. Харин уламжлалт дэмжлэг ба эсэргүүцлийн арилжааны хязгаарууд нь статик буюу хөдөлгөөнгүй түвшнүүд байдаг.

​

Дээрх зурган дээр би хоёр төрлийн хөдөлгөөнт үнийн түвшинг зурсан ба тэдгээрийн ялгааг үзүүлье. Зүүн талд, харилцан толь мэт байрласан статик дэмжлэг ба эсэргүүцлийн арилжааны хязгаарууд байна. Баруун талд нь динамик түвшнүүдийг харж болно. Улаан шугам нь дэмжлэгийн түвшин, ногоон шугам нь эсэргүүцлийн түвшин юм. Хэрвээ та надаас “дэмжлэгийн түвшин ба трендийн шугамын ялгаа юу вэ?” гэж асуувал, миний хариулт бол “ялгаа байхгүй”.

​

S&P500 индексийн графикаас харвал, 2020 оны 11 дүгээр сараас хойш индексийн экстремумууд динамик шугамууд дээр байрлаж иржээ. Үнэ улаан шугам дээрээс дөрвөн удаа ойсон байна. Үүний зэрэгцээ, динамик эсэргүүцлийн шугам нь 2021 оны турш трендийн хүрээнд үнийн дээд хязгаарыг тодорхойлж ирсэн. Тэгвэл 5 дугаар сарын засвар хөдөлгөөний дараа динамик эсэргүүцлийн арилжааны шугам нь дэмжлэгийн түвшнүүдэд улам ойртсон. Арилжааны суваг нарийссан нь огцом эргэх анхны дохио болсон байна.

Яагаад Дэмжлэг ба Эсэргүүцэл Чухал Вэ

​

Өөрийн туршлага болон дээрх жишээнүүдэд үндэслэн, би дэмжлэг ба эсэргүүцлийн бүсүүдийг (арилжааны хязгааруудыг) ойлгох нь арилжаачдад яагаад зайлшгүй шаардлагатай болохыг харуулах долоон үндсэн шалтгааныг онцолж чадна:

1. Тэдгээр нь зах зээлийн ерөнхий нөхцөл байдлыг ойлгоход тусалдаг.
2. Трендийн шинжилгээнд зайлшгүй хэрэгтэй.
3. Чиг өөрчлөгдөхийг урьдчилан таамаглахад ашиглагддаг.
4. Үнийн хөдөлгөөн гол түвшнүүдэд хэрхэн хариу үзүүлж байгаагаар санхүүгийн зах зээлийн оролцогчдын сентиментийг тодорхойлж болдог.
5. Үнийн зорилтот цэгүүд, орох ба гарах цэгүүд, стоп лосс зэргийн тохиргоог гаргах стратеги боловсруулахад ашиглагддаг.
6. Хуурамч түвшин нэвтрэлтийг (breakout ) шүүж, жинхэнэ нэвтрэлтүүдийг баталгаажуулахад тусалдаг.
7. Хэд хэдэн timeframe ашигласнаар эцсийн дүн шинжилгээг хялбаршуулдаг.

Дэмжлэг ба Эсэргүүцлийн Шугамуудыг Хэрхэн Зурах вэ

Туршлагатай шинжээчид болон арилжаачид тэдгээрийг нүдээ аниад ч зурж чадна. Харин эхлэгчдэд бага зэрэг хугацаа хэрэгтэй болно. Гэхдээ дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшний шугамыг зөв зурахыг заавал сурах хэрэгтэй, эс тэгвээс алдаа нь нэлээн өндөр өртөгтэй байж болно. Ийм алдаанаас зайлсхийхийн тулд ердөө гурван алхам хийх хэрэгтэй:

1-р алхам. Хамгийн багадаа 4 цагийн хугацаатай шугаман графикаас эхэл.

Богино хугацааны timeframe-үүд, жишээ нь 1 минутын timeframe, өндөр хэлбэлзэлтэй байдаг тул олон хуурамч дохио гаргадаг. Мөн хангалттай арилжаа хийгддэггүй хөрөнгө нь 1 минутын график дээр мэдээлэл багатай, гажуудал ихтэй байж болох ба үүнээс болж олон хуурамч нэвтрэлт үүснэ.

Харин лаан графикууд, default хэлбэрээр ашиглагддаг ч, урт сүүдэртэй үед алдаа үүсгэж болох тул шугаман график нь илүү зөв сонголт болно.

​

Би EURUSD-ийн долоо хоногийн timeframe-г сонгоод шугаман загварт шилжүүлсэн байгаа.

2-р алхам. Экстремумуудыг хэвтээ цацраг шугамаар тэмдэглэ. Дээд цэгүүдийг ногооноор, доод цэгүүдийг улаанаар тэмдэглэ.

​

Таны зурж буй цацраг шугам ханштай огтлолцож болохгүй. Хэрвээ та миний хийсэн үйлдлүүдийг давтсан бол дээрх зурагтай төстэй зүйл гарч ирнэ. Би мөн алдаатай зурсан цацраг шугамыг нил ягаанаар тэмдэглэсэн байгаа.

Яагаад би ийм төрлийн цацраг шугамыг авч үзэхийг зөвлөдөггүй вэ? Дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн арилжааны бүсийг нэгэнт сэтэлсэн бол энэ нь дахин хамааралгүй болдог бөгөөд шинжилгээнд ашиглаж болохгүй. Үнэ богино хугацаанд түүн дээр тогтсон ч, ийм дохионы ихэнх нь хуурамч байдаг.

Мөн дэмжлэг ба эсэргүүцлийн арилжааны хязгааруудын шинж чанаруудыг дурдъя:

1. Тэдгээр нь баталгаажмагц илүү ач холбогдолтой болдог, өөрөөр хэлбэл, үнэ шугамд ойртсон ч хүрэлгүй эргэн эргэдэг.
2. Түвшин нь одоогийн үнээс хол байх тусам илүү найдвартай байдаг. Хэрвээ үнийн хөдөлгөөн хоёр дахь удаа ойртоход ямар нэг хариу үзүүлэхгүй байвал сэтлэх магадлалтай.
3. Дэмжлэгийн түвшин эсвэл эсэргүүцлийн бүс сэтлэгдсэний дараа хүчтэй импульс хөдөлгөөн дагалдах нь элбэг.
4. Хэд хэдэн дэмжлэг/эсэргүүцлийн арилжааны түвшинг нэгтгэж бүс буюу zone болгож болно.
5. Одоогийн үнийн түвшний ойролцоо байрлах, өмнө нь сэтлэгдсэн түвшинүүдийг энэ төрлийн бүсүүдийн хязгаар тогтоохдоо мөн ашиглаж болно.

3-р алхам. Одоо бид динамик дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшинг тодорхойлох ёстой.

Энэ нь илүү амархан. Сүүлийн хоёр дээд цэгийг цацраг шугамаар холбож нэг шугам, мөн сүүлийн хоёр доод цэгийг өөр нэг шугамаар холбож зур. Үнийн хөдөлгөөн таны гаргасан нийт чиг хандлагыг сэтэлж болохгүй, үгүй бол энэ нь хүчинтэйд тооцогдохгүй.

​

Дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн бүсийг илэрхийлж буй өөр нэг тодорхой шинж тэмдэг бол сэтлэлтгүй дахин шалгалт (no-breakout retest) юм. Би энэ жишээг дээрх график дээр хөх шугамаар тэмдэглэсэн байгаа.

Динамик түвшин хэд хэд байж болно. Нэг шугам илүү урт хугацааны үнийн түүхийг хамрах тусам тэр шугам илүү найдвартай болно. Гэвч үнийн хөдөлгөөнөөр сэтлэгдсэн шугамуудыг шүүж ялгахаа мартаж болохгүй. Ийм шугамыг би дээрх график дээр улаан "X" тэмдэглэгээтэйгээр үзүүлсэн байгаа. Энэ нь техникийн шинжилгээнд хамааралгүйд тооцогдоно.

MT4-ийн Дэмжлэг болон Эсэргүүцлийг Зурах Заавар

Та MT4 дээр дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшнийг хэдхэн алхмаар тодорхойлж чадна.

​

1. “Symbols” цонхон дээрх арилжааны хэрэгслийг баруун товшоод “Chart window” товчийг дар.

​

2. Дараа нь Charts руу орж, Line charts-ийг сонгож, Grid-ийг идэвхжүүлээд Properties руу ор.

​

3. Энэ алхам нь заавал хийх шаардлагагүй ч би алгасахыг зөвлөдөггүй. Black on White өнгийн схемийг сонго.

​

4. Дараа нь өмнөх заавруудыг ашиглан Форекс платформ дээр дэмжлэг ба эсэргүүцлийн шугамуудыг зур. Харамсалтай нь, MT4 нь цацраг (ray) сонголтыг санал болгодоггүй тул бид энгийн хэвтээ шугамуудыг ашиглах хэрэгтэй. Би түвшинтэй холбогдох оргилуудыг харуулахын тулд оргил бүрийг чеклэсэн. Динамик түвшинг тэмдэглэхийн тулд трендийн шугамуудыг ашигласан.

​

Хэвтээ/трендийн шугамууд болон экстремумын тэмдэглэгээтэй холбоотой табуудыг дээрх зураг дээр улаан сумаар тэмдэглэсэн байгаа.

MT5-ийн Дэмжлэг ба Эсэргүүцлийг Зурах Заавар

Дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшинг MT5 дээр MT4-өөс ялгаагүй байдлаар зурдаг. Интерфейс нь зөвхөн бага зэрэг өөр байдаг тул би алхмуудыг дахин давтая:

1. Арилжаалах хэрэгслээ сонго.
2. Үнийн графикийг шугам болгон өөрчилж, хэрэгцээгүй хэрэгслүүдийг нууж хая. Бидэнд зөвхөн үнийн шугам л хэрэгтэй.
3. Тохиромжтой өнгөний схемийг сонго. Би Black on White-ийг хэрэглэхийг зөвлөж байна.
4. Экстремумуудыг дамнуулан хэвтээ шугам зур. Эхлэл цэгүүдийг илүү тод харахын тулд оргилуудыг тэмдэглэнэ.
5. Динамик дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшинг тодорхойлохын тулд хамгийн сүүлийн оргилуудыг холбосон ташуу шугамууд зураарай.

LiteFinance-ийн Платформ Дээрх Дэмжлэг ба Эсэргүүцлийг Зурах Заавар

LiteFinance-ийн платформ дээр график дээр дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшин зурахын тулд зүүн талд байрлах “Trade (Арилжаа)” товчийг дарж, арилжаалах хэрэгслээ сонгоод графикаа зүүн хулганы нэг товшилтоор нээх хэрэгтэй.

​

Би жишээ болгон EURUSD-г сонголоо. График нээгдмэгц, илүү элементүүдийг устгах нь дээр. Анхдагч байдлаар үнийн график дээр тор (grid) тавигдсан байдаг бөгөөд доор нь арилжааны вольюмууд харагддаг.

​

Вольюм техникийн шинжилгээний индикаторыг устгахын тулд, дээрх зурагт үзүүлсэнчлэн, зүгээр л "x" тэмдэг дээр дар. Торыг арилгахын тулд араа (gear) тэмдэг дээр дар.

​

Тэгээд Chart Look (Чартын Харагдах Байдал) таб дахь Тор (Grid) талбарыг чекгүй болгоод OK дээр дарж тохиргооны цонхыг хаа. Дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшнүүдээ тохируулахын тулд timeframe-ээ сонгоод графикийн төрлийг шугаман болгон өөрчилнө.

​

Одоо Форекс платформ дээр дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшинг тохируулъя.

​

MT4 ба MT5-оос ялгаатай нь, LiteFinance-ийн вэб платформ нь нэг давуу талтай, Magnet сонголт. Үүнийг асааснаар, та тохируулж буй утгуудаа экстремумд автоматаар наалдуулах боломжтой болно. Ингэснээр та тэдгээрийг дахин дахин гараар тохируулах шаардлагагүй болно. Энэ сонголтыг дээрх зураг дээр соронзны дүрсээр харуулсан байгаа.

Статик түвшингүүдийг тохируулахын тулд horizontal ray ашиглаж болно. Харин динамик түвшингүүдийг зурахын тулд тренд шугам (trend line)-ыг ашиглах нь илүү тохиромжтой ба энэ нь хоёр товшисноор ташуу horizontal ray болж хувирдаг.

Дэмжлэг ба Эсэргүүцлийн Түвшинг Хэрхэн Олох, Ашиглах вэ: Шилдэг Индикаторууд болон S&R Стратегиуд

Одоо бид дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшингүүдийг тодорхойлж сураад, дараагийн алхам болох дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшний индикаторуудыг авч үзэх боломжтой боллоо: экстремумуудтай ажиллах нь ямар ч арилжаачны эзэмшвэл зохих суурь ур чадвар юм. Бид үнийн ерөнхий хөдөлгөөн болон чиглэл өөрчлөлт дээр үндэслэн дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшнүүд хэрхэн өөрчлөгддөгийг харах болно. Мөн арилжаанд ATH (All time high) болон ATL (all time low)-ийн ач холбогдлыг тодорхойлно.

​

Харамсалтай нь, гол түвшингүүдийн эцсийн (end-to-end) шинжилгээ нь тогтмол орхигддог техник юм. Гэсэн хэдий ч, end-to-end шинжилгээний стратеги нь дохио шүүх болон олон хүн анзаараагүй зах зээлийн ойлголтыг олж авахад тусалдаг.

​

Fibonacci channels нь олон арилжаачид болон шинжээчдийн дунд маш алдартай ч, зөв ашиглах аргыг нь мэддэг нь цөөн. Бид энэ аргын гол онцлог шинжүүдийг судалж, анхан шатны алдаанаас зайлсхийх болно.

​

Хөдөлгөөнт дундаж бол дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшингүүдийн уламжлалт Форекс техникийн шинжилгээний индикатор бөгөөд өнөөдөр ч хэрэглэгдсээр байна. Ямар ч платформ дээр арилжаа хийдэг байсан, энэ индикаторыг хэрхэн ашиглахыг мэддэг байх нь ямар ч арилжаачны хувьд чухал.

​

Трендийн шинжилгээ нь дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшинг шинжлэхэд зайлшгүй шаардлагатай. Тэдгээр нь салшгүй холбоотой. Бид энэ талаарх онцлог шинжүүдийг авч үзнэ.

​

Pivot point техникийн шинжилгээний индикатор нь дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшингүүдтэй ажиллах үеийн бялуун дээрх чимэг юм. Харамсалтай нь, хүн бүр энэ хэрэгтэй хэрэгслийг ашигладаггүй. Та цааш уншсанаар арилжааны чанараа мэдэгдэхүйц сайжруулж болохуйц мэдээллийг олж авах болно. Зүгээр л үргэлжлүүлээд уншаарай!

​

Орой болон ёроолын цэгүүд

Экстремумуудтай ажиллаж эхлэхийн тулд хамгийн эртний timeframe дээрх графикийг нээ. Жишээлбэл, нэг сарын график.

График дээр бүх цаг үеийн хамгийн дээд үнэ болох ATH-ийг тэмдэглэ. Мөн бүх цаг үеийн хамгийн доод үнэ болох ATL-ийг бүх арилжааны хугацааны турш тэмдэглэ.

​

Би LiteFinance-ийн вэб платформ дээрх алтны графикийг ашигласан. Хэрвээ бид сарын timeframe-г сонговол бүх арилжааны түүхийг харж шинжлэх боломжтой болно. Энэ нь 2000 оноос эхэлсэн байна.

Алт илүү урт хугацаанд арилжаалагдаж байсан ч, дэлгэц дээр харагдаж буй хэсэг нь бидэнд шинжилгээ хийхэд хангалттай. График дээрх ATL нь ойролцоогоор 245 USD түвшинд байрлаж байна, энэ нь дээрх график дээрх улаан хэвтээ шугам юм. График дээрх ATH нь ойролцоогоор 2,074 USD байна, энэ нь график дээрх ногоон шугам. Эдгээр нь дэмжлэг болон эсэргүүцлийн түвшний хувьд хүчтэй түвшин юм.

Одоогийн ханш нь ATH-д илүү ойр байгаа тул дэлхийн алтны үнийн хөдөлгөөнүүд өсөлтийн чиглэл рүү шилжиж байна. Иймээс бидний хувьд түүхэн дээд түвшинг шинэчлэх боломж илүү сонирхол татаж байна. ATH ба ATL удаан хугацаанд сэтлэгдэхгүй байх тусам тэдгээр нь илүү хүчтэй түвшин болдог.

Манай жишээнд, ATL 20 гаруй жилийн турш шинэчлэгдээгүй байгаа тул энэ түвшинд хүрэх магадлал маш бага.

Нөгөө талаас, ATH нь жилийн өмнө шинэчлэгдсэн, тиймээс үнэ цааш өсөх магадлал өндөр байна. Энэ логикоор авч үзвэл, шинэ эсэргүүцэл болон дэмжлэгийн түвшин, мөн өмнөх экстремумуудын хоорондох арилжааны хязгаар тэлэх хурдаар чиг эргэх дохиог урьдчилан таамаглаж болно.

​

Глобал тренд болон ATH/ATL шинэчлэгдэх интервалуудыг тодорхойлсны дараа, бид бүсийн экстремумуудыг авч үзэж болно. Тэдгээр нь дээрх XAUUSD-ийн долоо хоногийн график дээр богино улаан болон ногоон сегментүүдээр тэмдэглэгдсэн. Тодорхойлсны дараа бүх экстремумуудыг нэг шалгуурт үндэслэн бүлэглэж болно. Дээрх зурган дээр гурван бүлэг байна, тэдгээрийг улаан, шар, ногоон зуувангаар тэмдэглэсэн. Эдгээр нь бүгд үнийн хөдөлгөөний чиглэлийг илэрхийлж байгаа бөгөөд энэ нь миний дурдсан шалгуур юм.

Уналтын чиглэлтэй үед үнийн хөдөлгөөн нь бүсийн доод цэгүүдийг шинэчилж, дараагийн дээд цэгүүд нь улам доошлогддог. Энэ нь дээрх график дээр улаан зуувангаар тэмдэглэгдсэн. Харин зах зээл хавтгай үед орвол, экстремумууд эсрэгээрээ өөрчлөгдөнө: хотгор түвшин ихэвчлэн өсөж, оргил утгууд буурдаг. Графикийн шинжилгээнд ийм хэв маягийг "гурвалжин" гэж нэрлэдэг.

Өсөлтийн чиглэлтэй үед үнэ шинэ оргилуудыг тогтоогдож, локал доод түвшинүүд өсдөг. Зах зээлийн энэ үе шатыг график дээр ногоон зуувангаар тэмдэглэсэн.

Орой ба ёроолын цэгийн схемийг ашигласнаар зах зээл одоогоор аль үе шатанд явж байгааг хэлж чадна. Үүнээс гадна, эдгээр утгууд нь дэмжлэг болон эсэргүүцлийн түвшин болдог. Арилжааны төлөвлөгөө боловсруулахдаа тэдгээрийг харгалзан үзэх шаардлагатай.

Бага time frame-ээс үүссэн дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшин

Түүхэн экстремумууд, бүсийн экстремумууд, глобал үнийн чиглэл болон трендийн үе шатуудаа тодорхойлсны дараа хийх дараагийн алхам бол богино хугацааны арилжааны timeframe-үүдийг шинжлэх явдал юм. Яагаад тэгэх хэрэгтэй вэ? Хэд хэдэн шалтгаан бий:

1. Бид зах зээлийн ерөнхий зураглалыг аль хэдийн гаргасан, одоо гүнзгийрүүлж одоогийн хүчний харьцааг харах хэрэгтэй.
2. Бид бүсийн ханшийн чиглэлийн үе шатнуудыг шинжилж, эргэх магадлалыг үнэлэх шаардлагатай.
3. Бид орох цэгүүдийг тодорхойлж, арилжааны төлөвлөгөө гаргах ёстой.

​

Дээрх график нь лааны өмнөх шинжилгээг хэрхэн үргэлжлүүлж болохыг харуулж буй жишээ юм. Эхлээд бид долоо хоногийн графикаас өдөр тутмын график руу шилжсэн. Хар ногоон сегмент ATH-ийг зааж байна. Улаан сегментүүд нь өмнөх шинжилгээнд дурдагдсан бүсийн доод цэгүүдийг зааж байна. Цэгтэй шугамууд нь өдөр тутмын TF-ийн бүсийн экстремумуудыг долоо хоногийн график дээр хийсэнтэй ижил аргаар тэмдэглэсэн. Үүний үр дүнд бид долоо хоногийн графикийг шинжлэхэд тодорхой харагдаагүй хэд хэдэн зүйлийг харж байна. Глобал өсөлтийн зах зээлийн долгионоос үл хамааран, XAUUSD нь шинэ арилжааны хязгаарыг тогтоосны дараа локал түвшинд засвар хийж байна.

Одоогийн зах зээлийн үе шат бол консолидацийн үе юм, учир нь доод цэгүүд шинэчлэгдэхгүй байгаа бөгөөд бүсийн дээд цэгүүд буурч байна.

​

Хэрэв бид график дээр тэмдэглэсэн түвшнүүдийг үнийн график дээр проекц хийвэл хэд хэдэн дэмжлэг болон эсэргүүцлийн түвшний утгууд гарч ирнэ. Шинээр үүссэн объектуудыг дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн бүсүүдэд нэгтгэж болно.

Ямар түвшнүүд эдгээр дэмжлэг болон эсэргүүцлийн бүсүүдэд багтах вэ гэдгийг тодорхойлох нь чухал. Дээрх графикаас харвал, ATH нь ногоон эсэргүүцлийн бүсэд багтаж байгаа бол, долоо хоногийн TF-ийн бүсийн доод цэг нь улаан дэмжлэгийн бүсэд харьяалагдаж байна. ATH нь бүсийн түвшнүүдээс илүү хүчтэй тул нийт эсэргүүцлийн бүсийг илүү чухал болгож, санхүүгийн зах зээлийн хөдөлгөөнд эсэргүүцэл үзүүлж байна. Бүсийн өргөн ч бас чухал. Бүс өргөн байх тусам түүнийг сэтлэх нь илүү хэцүү байдаг. Энэ мэдлэг нь зах зээл консолидацын үе шатанд байхад бүр ч үнэтэй, учир нь энэ нь чиг эргэх магадлалыг объективоор үнэлэх боломж олгодог. Манай жишээнд хийсэн шинжилгээнд үндэслэн хэлэхэд, цаашид үнэ буурах магадлал нь өсөхөөс илүү байна.

Fibonacci түвшинүүд

Пизагийн Леонардо буюу Фибоначчи (Fibonacci) хэмээн алдаршсан энэ хүн бол дундад зууны үеийн Италийн математикч юм. Тэрээр дараах логик бүхий тоон дарааллыг санаачилсан: тухайн тоо нь өмнөх хоёр тооны нийлбэр байх зарчимтай. Хэрвээ энэ дарааллын тоонуудыг өмнөх тоон дээр нь хуваавал, үр дүн нь 0.618 рүү ойртдог.

Эрдэмтэд байгаль дээр энэ харьцаа яг давтагдаж буй олон жишээг олсон. Тиймээс үүнийг "алтан харьцаа" гэж нэрлэсэн. Та аль хэдийн таасан байх — энэ харьцаа форекс арилжаанд байнга ажиглагддаг тул Fibonacci дарааллыг дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшний индикатор болгон идэвхтэй ашигладаг.

​

Дээрх алтны график дээр та сүүлийн глобал экстремумууд дээр үндэслэн зурсан Fibonacci засварын түвшнүүдийг харж болно. Тэдгээрийн хамгийн чухал нь 0.382 ба 0.618 түвшин буюу “алтан харьцаанууд” юм. 0.236 утга нь 0.382 ба 0.618-ийн үржвэр болдог. 0.786 утга нь 0.618-ийн квадрат язгуур. Эдгээрийг мөн туслах түвшин болгон арилжаанд ашиглаж болно.

Бид харж байгаагаар, явагдаж буй засвар 0.382 шугам дээр тогтсон байна. Энэ бол өмнөх алхамд тодорхойлсон хүчтэй дэмжлэгийн бүс юм.

Гол түвшинүүд давхцаж байгаа нь тэднийг үнийн таамаглалд илүү чухал болгож байна.

Графикаас хийж болох өөр нэг дүгнэлт бол, хэрвээ улаан бүс сэтлэгдсэн тохиолдолд, баавгайнуудын дараагийн зорилтот ханш нь 0.618 түвшин буюу ойролцоогоор 1,430 USD байна. Тиймээс шорт орж ашгаа тэнд авна гэсэн зорилтот түвшинг бид аль хэдийн тодорхойлж болно.

Одоо 0.236 гэсэн Fib түвшинг авч үзье, учир нь энэ түвшин мөн адил чухал харагдаж байна. Үнийн хөдөлгөөний түүх үүнийг баталж байна. Би энэ түвшинг ихэвчлэн трендийн сулралын индикатор болгон ашигладаг. Чиглэлтэй хөдөлгөөнд одоогийн үнэ энэ түвшнээс доогуур урт хугацаагаар байж чаддаггүй. Тиймээс, хэрвээ үнэ 0.236 түвшнээс доош арилжааны хязгаарт орж ирвэл, манай жишээ шиг, энэ нь удахгүй чиглэл эргэх уналтын дохионы нэг нэмэлт баталгаа байж болно.

Хөдөлгөөнт дундажууд (Moving averages)

Техникийн шинжилгээ нь олон төрлийн индикаторуудтай ч, хөдөлгөөнт дундаж бол хамгийн эртний индикаторуудын нэг юм. Энэ нь тодорхой хугацаанд үнийн дундажийг илэрхийлдэг энгийн хөдөлгөөнт дундаж, жинлэсэн (wheighted) эсвэл экспоненциал (exponential) байж болно.

Та ямар төрлийн хөдөлгөөнт дундаж ашиглах нь хамаагүй, олон төрлийн арилжааны дохио гарч ирнэ. Гэхдээ тэдгээрийг зөв ашиглахын тулд дараах хүчин зүйлсийг харгалзан үзэх шаардлагатай:

1. Хөдөлгөөнт дундажууд нь тухайн хугацааны интервал ба timeframe-тай шууд хамааралтай хоцрогдолтой дохио гаргадаг.
2. Хоцрогдол нь хугацааны интервал болон timeframe-тай шууд пропорциональ. Хугацаа урт, timeframe ахих тусам дохио илүү хоцорно.
3. Хуурамч сэтлэлтийн тоо нь хугацаа болон timeframe-тай урвуу пропорциональ. Хугацаа богино, timeframe жижиг байх тусам хуурамч дохио гарах магадлал өндөр.
4. Хөдөлгөөнт дундажийг зөвхөн баталгаажуулах индикатор болгон ашиглаж болно. Timeframe ямар ч байсан хуурамч дохио үүсэх боломж үргэлж байна.

Хөдөлгөөнт дундажийг арилжаанд ашиглах олон арга байдаг. Би тэдгээрийн дундаас өөрийн зохиосон, дэмжлэгийн түвшний индикатор болгон ашиглах аргаа та бүхэнтэй хуваалцъя.

​

Илүү сайн ойлгохын тулд би өмнөх нийтлэлүүдээсээ авсан алтны жишээг ашигласан. Хэрвээ та шинжилгээгээ эхнээс нь хийх гэж байгаа бол эхлээд локал экстремумуудыг тодорхойлох хэрэгтэй, бид өмнө нь дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшингүүдийг тодорхойлохдоо ингэж хийсэн. Энэ алхам нь MA-д тохирох хугацааг тогтоохын тулд хэрэгтэй.

Би экспоненциал хөдөлгөөнт дундажуудыг ашиглаж байгаа, гэхдээ энэ нь заавал байх албагүй. Та өөр төрлийн MA-г сонгож болно. Гэсэн ч миний практикт EMA хамгийн үр дүнтэй нь байсан.

График дээр лааны хаагдах ханш дээр суурилсан тооцооллоор гаргасан гурван хөдөлгөөнт дундаж нэм. MA бүрийн хугацааг сонгохдоо график дээрх экстремумуудыг аль болох ихээр огтлох байхаар тохируул. Миний жишээнд эдгээр нь 61, 497, ба 545 EMA байна. Хотгор цэгүүдийг огтолж буй цэгүүдийг дээрх график дээр дугуйлан тэмдэглэсэн. Эдгээр гурван хөдөлгөөнт дундаж нь дэмжлэгийн шугамуудыг үүсгэж байна. Хугацааны интервал урт байх тусам тухайн дэмжлэгийн түвшин илүү хүчтэй болдог.

Манай жишээнд 497 ба 545 шугамууд хоорондоо ойр байрлаж байгаа тул тэдгээрийн зах зээлд үзүүлэх нөлөө нь нэг дэмжлэгийн бүс болж илэрнэ.

EMA(61) – хамгийн богино нь – үнийн чиглэл өөрчлөгдөж буй үе шатыг илтгэнэ. Хэрвээ үнэ энэ шугамын дээр байрлаж, засварын үед түүнээс ойж байвал бид хүчтэй өсөлтийн хөдөлгөөнтэй байна гэсэн үг. Харин энэ шугам сэтлэгдэж, үнэ доор нь байрлаж байвал чиг эргэлт эсвэл “флэт” зах зээлтэй байна гэсэн үг.

EMA(61) нь уналтын хөдөлгөөнд ч мөн адил дохио өгнө.

​

EMA(497) болон EMA(545) нь илүү урт хугацааг шинжилдэг тул богино хугацааны хэлбэлзэлд бага мэдрэг байдаг. Тиймээс бид тэдгээрийн ирээдүйн байрлалыг урьдчилан төсөөлж, ойрын ирээдүйд тухайн дэмжлэгийн түвшин хаана байрлахыг таамаглаж чадна. Энэ мэдлэг нь илүү сайн арилжааны төлөвлөгөө боловсруулахад тусалдаг.

Дээрх график дээр үүний нэг жишээ бий. Бид аль хэдийн бүсийн экстремумууд болон Fibonacci харьцаанд үндэслэн хамгийн ойрын дэмжлэгийн бүсийг тодорхойлсон. Тэр бүс сэтлэгдмэгц дараагийн дэмжлэгийн түвшин 0.618 Fibo түвшин дээр байна. Энэ талаар бид өмнөх хэсэгт аль хэдийн ярилцсан.

Манай төсөөлсөн байрлалуудыг харгалзан үзвэл, үнэ 0.618 Fibo түвшинд хүрэх үед урт хугацааны EMA-ууд ч мөн тэнд ойролцоо байршсан байх болно. Энэ нь нэмэлт дэмжлэг болж өгнө. Түүнчлэн, тэдгээр шугамууд өсөлтийн хөдөлгөөнийг илэрхийлж байгаа тул лаан бүрийн хамт баавгайд дарамт нэмэгдэж, улмаар өсөлтийн чиглэлд ойролцоо сэргэлт болох магадлал өндөр болно. Тиймээс шорт позицийн зорилтот түвшин нь ойролцоогоор 1,450 USD байх болно. Харин хөдөлгөөнт дундажуудын байрлал өөрчлөгдөхийн хэрээр энэ зорилт тохируулагдаж болно.

Үүний зэрэгцээ, энэ бүс нь богино хугацааны лонг арилжаа нээхэд тохиромжтой бүс болж өгнө, сэргэлтийг ашиглах зорилгоор. Лонг позиц нээхийн тулд Стоплоссыг MA болон 0.618 Fibo-ийн нөгөө талд байрлуул. Улаан бүс нь одоо илүү олон худалдан авагчдад эсэргүүцэл үзүүлж буй хамгийн ойрын зорилтот түвшин болно.

Тренд Шугам (Trend line) Ашиглах нь

​

Би өмнө нь динамик дэмжлэгийн түвшинг трендийн шугам болгон ашиглаж болох талаар дурдсан. Харин эсрэгээр нь яах вэ? Трендийн шугамыг дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн түвшин гэж авч үзэж болох уу?

Эхлээд нэр томъёог тодруулъя. Техникийн шинжилгээнд тренд гэж юу вэ? Энэ нь графикийн дээш эсвэл доош чиглэсэн хөдөлгөөнийг илэрхийлдэг сегмент эсвэл цацраг юм. Заримдаа зах зээл тодорхой нэг чиглэлд хөдөлдөггүй. Тэгвэл олон арилжаачид зах зээл трендгүй байна эсвэл зах зээл хавтгай байдалтай байна гэж хэлдэг. Ингэснээр бид тренд дээш эсвэл доошоо л чиглэлтэй байж болно гэдгийг ойлгож байна. Өөр ямар ч сонголт байхгүй.

Өсөлтийн трендийн гол шинж нь бүсийн доод цэгүүд тасралтгүй шинэчлэгдэж байгаа явдал юм. Хамгийн бага үнийн утгууд өсөж байгаагаар өсөлтийн тренд илэрдэг. Яагаад хамгийн бага үнэ гэж? Энэ бүхэн эрэлт, нийлүүлэлтийн тухай. Хамгийн бага утга өсч байгаа нь тухайн хөрөнгийн нийлүүлэлт хангалтгүй байгаа, зах зээлийн эрэлтийг давах боломжгүйг харуулж байна. Худалдан авагч ханш өмнөх түвшинд хүрэхийг хүлээлгүйгээр авахад бэлэн байна. Ийм байдлаар, өсөлтийн тренд нь үнийн хамгийн бага түвшин дээр суурилагдаж, дэмжлэгийн шугамтай давхцдаг. Харин дээд цэгүүд хэсэг хугацаанд шинэчлэгдэхгүй байж болох тул өсөлтийн трендэд динамик эсэргүүцлийн түвшин нь трендийн шугамтай давхцахгүй байж болно.

​

Тренд зурахын тулд бидэнд доод цэг хоёр хэрэгтэй. Хамгийн хүчтэй трендийн шугам нь хамгийн доод цэгээс эхэлдэг — өөрчлөлт үүсгэсэн минимумын дараа чиглэл өөрчлөгдсөн цэг. Дараагийн доод цэгүүд нь илүү өндөр түвшинд үүснэ.

Дээрх график дээр ийм трендийн шугамын жишээ бий. Хамгийн доод цэгийг улаан бүдүүн хэвтээ шугамаар тэмдэглэсэн. Дараагийн бүсийн доод цэг нь хоёр дахь цэг болж өгнө. Ийнхүү бид шугам 1-ийг зурж болно. Манай жишээнд энэ шугамыг график сэтэлсэн тул динамик дэмжлэгийн шугам гэж авч үзэж болохгүй. Дараагийн трендийн шугам зурахын тулд бид дараагийн доод цэгийг хоёр дахь цэг болгон авна. Хоёр дахь трендийн шугамыг график дээр “trend line 2” гэж тэмдэглэсэн байна.

Альтернатив хувилбар нь трендийн шугамыг дараагийн бүсийн доод цэгээс эхлүүлэн зурах явдал. Ийм динамик түвшин нь тодорхой ач холбогдолтой байх боловч, үнийн хөдөлгөөний эхлэл цэгээс эхэлсэн трендийн шугам шиг чухал биш. Манай жишээнд энэ динамик түвшин нь үндсэн трендийн шугамын доор байрлаж байгаа тул ач холбогдол бага. Харин trend line 2 нь зах зээлийн одоогийн ханшнаас хэт хол байрлаж байгаа тул зөвхөн урт хугацааны төлөвлөлтөд, жишээ нь зах зээлд хэт их сандрал эсвэл олон жилийн турш үргэлжлэх засварын үед хамааралтай байна.

​

Зах зээлийн хөгжлийн чиглэлийг арилжааны төлөвлөгөөнд тусгахын тулд бид дараагийн бүсийн доод цэгүүдийг холбож дахин нэг трендийн шугам зурна, энэ нь дээрх график дээр ray 4 гэж тэмдэглэгдсэн байна. Энэ нь өмнө дурдсан улаан бүсийг огтолж, худалдан авагчдыг дэмжиж байна. Тиймээс, хэрвээ бид шорт позици нээхийг төлөвлөж байгаа бол, эхлээд энэ трендийн шугам сэтлэгдэхийг хүлээх хэрэгтэй.

​

Ингэснээр, улаан бүс ба трендийн шугамын хоорондох хэсэг нь мөн дэмжлэгийн бүсэд багтана. Энэ бүсийг би дээрх график дээр тэмдэглэсэн. Энэ бүсийг ч мөн арилжааны төлөвлөгөөнд харгалзан үзэх ёстой, хуурамч дохионоос зайлсхийхийн тулд. Үнэ унаж буй хөдөлгөөнд шугамуудыг дээд үнийн түвшнүүд дээр үндэслэн мөн ижил аргаар зурна.

Pivot Points

Одоо би энэ хэрэгслийг ашигласан өөрийн туршлагын талаар ярих болно. PP бол гайхалтай дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшний индикатор юм.

Гол утга болох – P – нь өмнөх лааны хамгийн бага, хамгийн их, хаалтын ханшуудын дунджаар тооцогддог. Хугацаа нь стандарт: нэг өдөр, нэг долоо хоног, нэг сар, эсвэл нэг жилийн өгөгдлийг үндэслэнэ.

Pivot Points-ийн төрөл ч мөн дурдах үнэ цэнтэй. Тэдгээр нь Дэмжлэг (S) болон Эсэргүүцэл (R)-ийн тооцооллын томъёогоороо ялгаатай. Хамгийн түгээмэл PP төрлүүд:

• Traditional;
• Fibonacci;
• Woodie;
• Classic;
• Camarilla.

Индикаторын төрлийг болон шинжилгээ хийх хугацааг тохиргоонд сонгодог.

​

Мөн timeframe-ээс тань хоёр зэрэг илүү урт PP хугацаа тохируулахыг зөвлөж байна. Хэрвээ та өдөр тутмын график ашиглаж байвал сар тутмын PP-г сонго. Хэрвээ долоо хоногийн график ашиглаж байвал жилийн эсвэл түүнээс ахиу хугацааг сонго. Би мөн (P) түвшинг өөр өнгөөр тэмдэглэхийг зөвлөж байна. Дээрх график дээр би хар өнгө сонгосон. Энэ нь чухал, учир нь Pivot утга нь дараах хэд хэдэн дохиог нэгэн зэрэг гаргаж чаддаг:

1. энэ нь ихэвчлэн хүчтэй эсэргүүцэл эсвэл дэмжлэгийн түвшинд байрладаг.
2. (P) түвшин нь чиг хандлагыг тодорхойлоход тусалдаг. Хэрвээ үнэ энэ түвшинг сэтэлбэл чиглэл өөрчлөгдөх магадлал өндөр болно.
3. хэрвээ хөрөнгө хар тэмдэглэгээнээс дээш арилжаалагдаж байвал зах зээлийн сентимент эерэг, эсрэг тохиолдолд сөрөг байна.

PP индикатор нь мөн дэмжлэг (S) ба эсэргүүцэл (R)-ийн шугамуудтай. Fibonacci Pivot Points-д хоёр талаасаа тус бүр гурван шугам байдаг. Эдгээр нь дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшний бүсүүдийг заана. Тэдгээрийн шинж чанаруудыг авч үзье:

1. Индикаторын шугамыг сэтэлсний дараах үнийн буцалт нь эсрэг нөлөө үзүүлж болно, дэмжлэг эсэргүүцэл болж, эсэргүүцэл дэмжлэг болж хувирна гэсэн үг.
2. Үнэ гурав дахь дэмжлэг эсвэл эсэргүүцлийн шугамаас давж гарсан тохиолдолд зах зээл тус тусдаа хэт зарагдсан эсвэл хэт худалдан авагдсан байна гэсэн үг. Үүний дараа үнэ 3-р түвшин рүү буцаж ойрох магадлалтай.
3. Хэд хэдэн гол түвшин давхцах, ойртох, эсвэл огтлолцох үед тэдний нөлөө улам хүчтэй болно.

​

Дээрх график дээр эдгээр гурван шинж чанар зэрэгцэн харагдаж байна:

• Улаан зууван нь эсрэг нөлөөний жишээ. Pivot шугам эхлээд дэмжлэг болж, үнэ түүнийг сэтэлж чадаагүй. Дараа нь үнэ дээрээс буцаж оролдоход (P) шугам эсэргүүцэл болж хувирсан байна.
• Ногоон зууван нь үнэ гурав дахь шугамаас нэлээд хэт давсан жишээ. Арилжаачин алт хэт худалдаж авсан дохиог хүлээн авч, уналтаас хурдан ашиг олохын тулд скалпинг ашиглаж болох байсан.
• Хөх зууван нь хэд хэдэн дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшнүүд огтлолцож буй хэсгийг тэмдэглэжээ — S3 шугам, локал хотгорын гол түвшинүүд, болон Fibonacci индикатор давхцсан цэг. Энэ нь 1,690 – 1,650 USD орчим дахь дэмжлэгийн чанарыг илтгэж байна.

Бид мөн өдөр тутмын график дээр дэлгэц даяар үргэлжлэх урт хугацааны хар Pivot шугамыг харж байна. Үнэ энэ шугамаас ихэвчлэн доор байрлаж байгаа тул зах зээлийн сентимент нэлээд уналтын байна гэсэн үг. Сарын Pivot шугам болох аравдугаар сарын PP түвшинг мөн адил хэлж болно, үнэ энэ түвшнээс доор байгаа гэж. Гол түвшинг сэтлэх гэсэн оролдлого бүтэлгүй болсон бөгөөд засвар үргэлжлэх магадлал өндөр байна.

Сэтгэлзүйн Ханшийн Түвшинүүд

Энэ сэдэв ойлгоход хялбар ч гэсэн бидний анхаарлаа хандуулах ёстой сэдэв юм. Сэтгэлзүйн ханшийн түвшинүүд нь ямар ч арилжааны хэрэгслийн хувьд чухал байдаг. Энэ хэрэгслийг маркетингийн менежерүүд аль хэдийн ашигладаг болсон ба тэд худалдан авагчид бүхэл тооноос айдаг гэдгийг ойлгосон. Тэд 100 USD-оор авахын оронд 99.99 USD-оор худалдаж авахыг илүүд үздэг гэдгийг ойлгодог. Арилжаанд ч мөн адил.

​

Одоо зах зээлийн оролцогчдын зан төлөвийн үүднээс EURUSD хослолын сэтгэлзүйн ханшийн түвшинүүдийг авч үзье:

1. 1.60 USD ханш нь уг хосын бүх цаг үеийн дээд үнэ юм. ATH нь ихэвчлэн бүхэл тоо байдаг бөгөөд удаан үргэлжилсэн өсөлтийн дараа арилжаачид тухайн ханшийг сэтлэж чаддаггүй. График дээр 1.60 түвшинг сэтлэх хоёр оролдлого харагдаж байна. Хоёр дахь оролдлогын дараа худалдан авагчид бууж өгч, ашгаа авч эхэлсэн байна.
2. Үнэ огцом унах үед мөн сэтгэлзүйн бүсэд буюу бүхэл тоонуудын ойролцоо дэмжлэг үүсдэг. Гэхдээ хоёр бүхэл түвшний хоорондын дундаж ч мөн сэтгэлзүйн чухал үүрэгтэй. Манай жишээнд энэ нь 1.25 USD юм. Логик нь энгийн: 1.20 ханш хэт доогуур санагддаг. Хямд үед нь амжиж авахын тулд олон арилжаачид нэг түвшин дээр буюу 1.25 дээр хүлээгдэж буй ордер тавьдаг. Арилжаачны анхаарал автоматаар 1.2 ба 1.3-ийн дундах “алтан дундаж” руу унаж, ингэснээр 1.25 орчим өөрөө биелэгдэх таамаг болж хувирдаг.
3. Огцом уналтын дараа ихэвчлэн огцом өсөлт дагалддаг. Үүнийг мэддэг арилжаачид дараагийн зорилтот түвшнээ төлөвлөдөг. Тэд аль хэдийн 1.60 гэх бүх цаг үеийн дээд ханш эсэргүүцэл болж борлуулагчдыг татахыг мэддэг тул тийшээ хүрэхээс өмнө ашгаа авах гэж яардаг. Графикаас харахад зарим нь 1.55 USD хүрэхийг хүлээж байсан ч ихэнх оролцогч сүүлд үлдэхээс эмээж, 1.50 USD түвшинд аль хэдийн зарж эхэлсэн байна.
4. 1.20 USD ханш нь дэмжлэгийн бүс дэх бүхэл тооны өөр нэг жишээ юм. Худалдан авагчийн сул байдал өмнөх 1.00 түвшинд аль хэдийн харагдсан. Ихэнх борлуулагч урамшиж, 1.25 орчимд ашгаа авахыг төлөвлөж байв. Гэвч зах зээлийн инерциэс шалтгаалан, худалдан авагчид ханшийн хөдөлгөөнийг зөвхөн 1.20 орчимд л зогсоож чадсан. Баавгайнууд түүнээс доош шорт орохоос эмээсэн. График дээрх 4-р шугам дээрх ханш нь худалдан авагчдын шинэ орох цэг болсон.
5. Дөрөв дэх долгионы дараа 1.5 түвшин дахин шалгагдсан. Энэ түвшин нь борлуулагчдын сонирхол бүхий бүс болж аль хэдийн тэмдэглэгдсэн байсан тул ихэнх худалдан авагчид түүнд хүрэхээс өмнө шорт орсон. Худалдан авагчид дахин тэнцвэржүүлэх гэж оролдох тутамд оргилууд улам доошилсон байна. Энэ нь чухал уналтын дохио. 1.40 түвшин болсноос хойш үнийн максимум дахин шинэчлэгдээгүй ба үүнээс хойш худалдан авагчид бүрэн бууж өгсөн байна. Үүний дараа EURUSD ханш сэтгэлзүйн эсэргүүцлийн түвшинд ойртож ч чадахгүй болсон. Үүний зэрэгцээ, ихэнх оролцогч худалдан авагч хэт сул байгааг ойлгож, ханш цааш өсөхгүй гэдэгт итгэсэн байна.
6. Зарим чухал сэтгэлзүйн түвшин рүү үнэ хүрэхгүй ч тэдгээр нь алсаас нөлөөлж байдаг. EURUSD хослолын хувьд ийм түвшин бол паритет буюу тэнцүү байдал (1 USD = 1 EUR) юм. Олон жилийн арилжааны явцад зах зээлийн оролцогчдын зан байдал нь евро бол доллараас үргэлж үнэтэй гэх ойлголтоор тодорхойлогдож ирсэн. Тиймээс паритет түвшинд ойртох ямар ч дохио нь хүчтэй худалдан авалтыг өдөөж чадна. Графикаас харахад, үнэ энэ түвшинг чиглэх замдаа хэд хэдэн удаа эргэж буцсан байна. Үнийн сэтгэлзүйн түвшинтэй харьцах зай энд чухал. Энэхүү зөрүү аажмаар багасаж байна, энэ нь хүчтэй уналтын дохио, зах зээлд борлуулалтын дарамт тогтвортой байгааг илтгэнэ. Хэрвээ нөхцөл байдал өөрчлөгдөхгүй бол, худалдан авагч энэ ханшид дасаж, 1 евро = 1 USD ханш нь арилжаачдад худалдан авалт хийх сэдэл өгөхөө болино.

Ингэснээр, доод ханш хэвийн үзэгдэл болно, мөн урьд нь дэмжлэг болж байсан сэтгэлзүйн түвшинүүд одоо эсэргүүцэл болж хувирна. Дээрх график дээрх 2 ба 4-р шугамууд үүнийг баталж байна. EURUSD хослол өмнө нь 1.25 – 1.20 түвшнөөс яг л теннисийн бөмбөг шиг ойдог байсан. Харин одоо үнэ эсэргүүцлийн түвшнүүдэд хүрэхээс өмнө уналтыг тестлэж байна.

Хувьцааны Дэмжлэг ба Эсэргүүцлийн Түвшин: Хэрхэн Арилжаалах вэ?

Дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшинг хувьцааны арилжаанд ашиглах нь арай өөр онцлогтой:

1. Урт хугацаанд хувьцааны зах зээл өсөлтийн чиг хандлагатай байдаг тул засвар хөдөлгөөн болон сэтлэлтийн арилжаа хувьцааны зах зээлд түгээмэл.
2. Форекс зах зээлээс ялгаатай нь хувьцааны зах зээлд техникийн шинжилгээг зөрчиж, бүх гол түвшинг сэтлэх чадвартай хөрвөх чадвартай бус хувьцаанууд бий. Тиймээс дэмжлэг ба эсэргүүцлийн арилжааны хязгаар түвшингүүдийг зөвхөн өндөр хөрвөх чадвартай хувьцаанд ашиглахыг зөвлөж байна. Ийм хувьцаа нь заавал хувьцааны индексүүдэд багтсан байх ёстой.
3. АНУ-ын хувьцааны зах зээл бол дэлхийн хамгийн их арилжаатай зах зээл юм. Тэндхийн тэргүүлэгч хувьцаагаар арилжаа хийхдээ сэтгэлзүйн ба динамик үнийн түвшин дээр онцгой анхаарал хандуулах хэрэгтэй ба ихэнх арилжаачид болон алгоритмууд эдгээрийг харгалзан үздэг.

​

Дээрх график нь Alibaba Group-ийн хувьцааны графикийг дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшинтэй хамт харуулж байна. Хөх шугамууд нь сэтгэлзүйн ханшуудыг заана. Улаан цацраг нь бүсийн оргил цэгүүдийг тэмдэглэжээ. Ногоон трендийн шугамууд нь динамик дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшингүүдийг илтгэнэ. Ногоон цэгтэй шугамууд нь төсөөлсөн динамик дэмжлэгийн шугамууд юм. Ногоон дугуй нь pullback-уудыг, улаан дугуй нь эсэргүүцэл сэтлэгдсэнийг тэмдэглэжээ.

Графикийг сайтар ажиглаарай. Та харах болно: үнэ гол шугамыг сэтлэх бүрт, мөн дэмжлэгээс ойх бүрт хүчтэй динамик үнийн хөдөлгөөн дагалдаж байна. Хувьцааны арилжаанд гол түвшингүүдийг ашигласнаар та арилжааны чанараа сайжруулж, эрсдэлийг бууруулах боломжтой.

Дүгнэлт

Дэмжлэг ба Эсэргүүцлийн Ач Холбогдол

Энэ нийтлэлд өгсөн олон практик жишээ, гол санаанууд танд дэмжлэг ба эсэргүүцлийн шугамуудыг арилжаандаа ашиглах итгэл төрүүлсэн гэж найдаж байна. Энэ арилжааны техникийг ашиглах болсноор та арилжааны стратегиа сайжруулж, зах зээлийг илүү сайн ойлгож, түүний хөгжлийн төлөв болон зан төлөвийн онцлогийг харж чадна. Хэрвээ та нийтлэлийг эхнээс нь дуустал уншсан бол та дараах зүйлсийг хийсэн:

• гол түвшнүүд хэрхэн бүрэлддэг зарчмуудыг мэдсэн;
• хэвтээ болон динамик дэмжлэгийн шугамуудын тухай сурсан;
• дэмжлэг ба эсэргүүцлийн шугамуудыг хэрхэн зөв зурахыг мэдсэн;
• MT4/MT5 болон LiteFinance-ийн онлайн платформ дээр дэмжлэг ба эсэргүүцлийн бүсүүдийг тодорхойлохыг сурсан;
• алтны ханшийн график дээрх дэмжлэг ба эсэргүүцлийн арилжааны хязгаарын гол индикаторуудыг авч үзсэн;
• бодит жишээн дээр үндэслэн сэтгэлзүйн түвшнүүдийн тухай мэдсэн;
• хувьцааны зах зээл дэх дэмжлэг ба эсэргүүцлийн бүсүүдийг судалсан.

Хэрвээ та анхлан суралцагч бол дараахыг зөвлөж байна:

1. энэ нийтлэлийг bookmark-даа хадгалах;
2. LiteFinance-ийн онлайн платформ дээр хоёрхон товшилтоор демо данс нээх;
3. энэ нийтлэл рүү дахин орж, хэсэг бүрийн дасгалуудыг өөрөө давтан хийх;
4. арилжааны дохио өгдөг сувгууд болон онлайн сургалтуудын бүх төлбөртэй сувгуудаас татгалзах, бүхнийг үнэ төлбөргүйгээр олж авч болно;
5. өөрийн гэсэн арилжааны туршлага хуримтлуулах. Үүнийг мөнгөөр худалдаж авах аргагүй! Өөртөө итгэлтэй болж байж л бодит данс нээ, мөн алдах боломжтой хэмжээгээрээ л эрсдэл гарга.
6. анхлан суралцагч арилжаачин өндөр эрсдэлтэй стратегиас зайлсхийж, эрсдэлийн менежментийг хатуу мөрдөх ёстой гэдгийг санаарай!

Бүгдэд нь амжилт болон ашиг хүсье!