Анхан Суралцагчдад Зориулсан Форекс Арилжаа - Валютын Арилжааны Шилдэг Зааварчилгаа

2025.11.18 2025.11.13 Анхан Суралцагчдад Зориулсан Форекс Арилжаа - Валютын Арилжааны Шилдэг Зааварчилгаа

Олег Ткаченко (Oleg Tkachenko)https://www.litefinance.org/mn/blog/authors/oleg-tkachenko/

Гадаад валютын зах зээл нь арилжаачид болон хөрөнгө оруулагчдад валютын ханшийн зөрүүнээс ашиг олох, мөн хуулбар арилжаа хийх, дохио болон арилжааны систем боловсруулах, борлуулах боломжийг олгодог. Форекс арилжаа нь эхлэгчдэд шинэ салбарт хүчээ сорих, санхүүгийн эрх чөлөөг олж авах, цаг хугацаагаа хамгийн үр ашигтайгаар ашиглах боломжийг өгдөг.

Форекс гэж юу вэ, арилжаа хэрхэн явагддаг вэ? Үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг хэрхэн боловсруулах вэ? Арилжааны зорилгодоо хүрэхийн тулд юуг анхаарах нь чухал вэ? Эдгээр асуултуудын хариултыг энэхүү нийтлэлээс олж мэдэхээс гадна арилжааны систем бий болгоход ашиглаж болох стратегийн жишээнүүдийг ч мөн эндээс унших боломжтой.

Форекс Зах Зээл Гэж Юу Вэ?

Форекс бол олон улсын валютын зах зээл юм. Үүнд биржүүд, брокерууд, банкууд, хөрөнгө оруулалтын сангууд, хувийн арилжаачид болон тэдний арилжааны түншүүд, төлбөрийн системүүд зэрэг оролцогчид багтдаг.

Форекс нь өөр нэг утгатай бөгөөд энэ нь Contracts for Difference (CFDs) буюу үнийн зөрүүний гэрээний биржийн бус зах зээлийг хэлдэг. Энд үндсэн хөрөнгүүд нь валют, криптовалют, хувьцаа, фьючерс, опшионс, болон түүхий эдийн хөрөнгүүд байдаг.

Форекс зах зээлийн оролцогчид:

• Арилжаачид – хөрөнгийг худалдан авч, борлуулах эсвэл бусад арилжаачдад зээлдүүлэх хувь хүн болон хуулийн этгээдүүд. Форекс арилжаачин нь хувь хүн байж болохын зэрэгцээ үйлчлүүлэгчдийнхээ эрх ашгийн төлөө ажилладаг хөрөнгө оруулалтын сан ч байж болно;
• Брокерууд – шимтгэл авч Форекс арилжааны үйлчилгээ үзүүлдэг зуучлагчид. Тэд зах зээлийн бусад оролцогчдыг холбох гүүрийн үүрэгтэй;
• Зах зээлийг бүрдүүлэгчид ба хөрвөх чадварын нийлүүлэгчид – зах зээлд үнийн тэнцвэргүй байдал үүсэх үед хөрвөх чадвараар хангадаг банкууд болон хөрөнгө оруулалтын сангууд. Тэд мөн арилжааны эсрэг талын оролцогчийн үүрэг гүйцэтгэж болно.

Форекс зах зээлийн бүх оролцогчдын зорилго нь таамаглал болон шимтгэлээр ашиг олох явдал юм. Хувийн арилжаачдын хувьд гол зорилго нь ханшийн чиглэлийг зөв урьдчилан таамаглаж, арилжаагаа хамгийн ашигтай мөчид хаахад оршино.

Форекс Арилжаа Хэрхэн Ажилладаг Вэ?

Гадаад валютын арилжаа дараах байдлаар явагддаг:

• Та брокертой арилжааны данс нээх шаардлагатай бөгөөд ихэвчлэн USD валютаар нээгддэг. Брокер нь хувь хүн арилжаачдыг зах зээлд нэвтрэх боломжийг олгодог зуучлагч юм;
• Брокер тухайн үеийн ханш - валютын хослолуудын ханш, хувьцааны үнэ гэх мэт мэдээллийг нийлүүлдэг. Арилжаачин тухайн үед зах зээлийн үнээр хөрөнгийг худалдаж авч, дараа нь илүү өндөр үнээр зарж ашиг олох, эсвэл эсрэгээр хөрөнгийг зарж, дараа нь бага үнээр буцаан авч арилжаагаа хаах боломжтой. Хэрвээ таамаг зөв байвал арилжаачин ашиг олно, харин ханш эсрэг чиглэлд хөдөлбөл алдагдал хүлээнэ;
• Брокер худалдан авах/худалдах санал хүсэлтийг хөрвөх чадвар нийлүүлэгчид эсвэл ECN (электрон арилжааны систем) рүү илгээдэг. Хэрэв зах зээл дээр тухайн хэмжээний эсрэг санал байгаа бол арилжаа автоматаар биелнэ.

Энгийн нэгэн форекс арилжааны жишээг авч үзье. Арилжааны платформ дээр A компанийн хувьцааны одоогийн үнэ 10 USD байна гэж үзье. Арилжаачин хувьцааны үнэ дор хаяж 7 USD хүртэл унах болно гэж таамаглаж байв. Тэрээр 100 ширхэг хувьцааны хэмжээтэй шорт позиц нээсэн бөгөөд брокер түүнд эдгээр хувьцааг зээлдүүлэв. Гэвч зах зээл дээр энэ үнээр ердөө 40 ширхэг хувьцаа худалдаж авахад бэлэн худалдан авагчид байв. Мөн 9 USD үнээр нэмэлт 60 ширхэг хувьцаа худалдаж авах санал байв. Брокер уг саналыг арилжаачинд танилцуулж, зөвшөөрөх эсэхийг нь асуух болно. Арилжаачин зөвшөөрсний дараа ханш 7 USD хүртэл буурч, тэрээр 100 ширхэг хувьцааг энэ үнээр худалдан авч брокерт буцаан өгөх болно. Үүний үр дүнд худалдан авагчид алдагдал хүлээж, харин арилжаачин маань 40 × 3 + 60 × 2 = 240 USD ашиг олов. Хэрэв ханш өссөн бол арилжаачин алдагдал хүлээнэ, учир нь тэр илүү өндөр үнээр хувьцаа худалдан авч өрөө төлөх шаардлагатай болно.

Форекс дахь валютын хослол яг ижил зарчмаар ажилладаг. Жишээлбэл, GBP/USD хослол дээр лонг позиц нээх үед арилжаачин USD-г зарж GBP-г худалдан авдаг. Харин шорт позиц нээвэл арилжаачин фунт стерлингийг (Форекс брокер үнэгүй зээлдүүлдэг) зарж, долларыг авдаг бөгөөд ханш буурсны дараа фунтыг хямд үнээр буцаан худалдан авч өрөө төлнө. Арилжаачин ханшийн зөрүүнээс ашиг олдог.

Форекс Зах Зээлийн Ашиглалт

Форекс арилжааны гол зорилго нь таамаглал дээр үндэслэн ашиг олох явдал юм. Арилжаачин хямд үед худалдаж авч, өндөр үнээр зардаг. Үүний дараалал нь ханшийн чиглэлийн таамаглалд тулгуурладаг.

Форексоор ашиг олох бусад боломжууд:

• хеджинг (hedging) – эрсдэлийг бууруулах зорилгоор хеджингийн хэрэгслүүдийг ашиглах стратеги. Жишээ нь, нэг хослолд эсрэг чиглэлийн арилжаа нээх, эсвэл өндөр корреляцтай өөр хослолуудад эсрэг арилжаа нээх, форвард гэрээ, дериватив свап зэрэг хэрэгслүүдийг ашиглах;
• кэрри трейд (carry trade) – хөнгөлөлтийн хүүгийн зөрүүн дээр ашиг олох арга. Брокероос авдаг свап нь тухайн валют гаргагч улсын хөнгөлөлтийн хүүгээс хамаардаг. Зарим тохиолдолд свап нь арилжаачны дансанд нэмэгдэж ордог;
• хуулбар арилжаа (copy trading) – мэргэжлийн арилжаачдын арилжааг хуулбарлан хийх арга. Энэ аргаар ажиллахдаа эрсдэлийн менежментийн дүрмийг сайн ойлгох нь чухал.

Идэвхтэй валютын арилжаа хийх нь ашиг олох цорын ганц арга биш юм. Жишээлбэл, арилжааны систем боловсруулж, түүн дээр суурилсан зөвлөх програм (advisor) худалдах, сошиал сүлжээнд боловсролын агуулга бичих, түншлэлийн сүлжээ хөгжүүлэх, арилжааны дохио нийлүүлэх зэрэг олон боломж бий.

Форекс Хеджинг

Форекс дахь хеджинг нь алдагдалтай арилжааг даатгахыг хэлдэг. Энэ арилжааны аргыг ханшийн хөдөлгөөн таамагласнаас эсрэг чиглэлд яваа боловч арилжаагаа нээлттэй байлгах шаардлагатай үед ашигладаг. Мөн ханшийн хэлбэлзэл өндөртэй үед, ханшийн чиглэл тодорхойгүй үед хэрэглэж болно.

Хеджингийн төрлүүд:

• бүрэн хеджинг – ижил хэрэгсэл дээр ижил хэмжээ буву вольюмтай эсрэг чиглэлийн арилжаа нээх;
• эсрэг чиглэлтэй хөдөлдөг хэрэгслүүд дээр ижил чиглэлтэй хоёр арилжаа нээх;
• шууд корреляцтай хэрэгслүүд дээр эсрэг чиглэлийн арилжаа нээх.

Хеджингийг ихэвчлэн аль хэдийн нээлттэй байгаа арилжаанд түр зуурын үнийн тогтворгүй байдлыг даван туулахын тулд ашигладаг.

Форексын Спекуляци

Форекс дахь спекулятив арилжаа нь валютын ханшийн зөрүүнээс ашиг олохыг хэлдэг. Тухайн үед үйлчилж буй янз бүрийн суурь хүчин зүйлүүд нь өөр өөр хөрөнгүүдэд нөлөөлж болдог.

Жишээлбэл, хувьцааны үнэд улирлын болон жилийн тайлангийн мэдээлэл нөлөөлдөг. Хэрэв санхүүгийн үзүүлэлтүүд таамгаас илүү гарвал хувьцааны үнэ өсдөг. USD-ийн ханш нь хөнгөлөлтийн хүүгийн өөрчлөлт болон хөдөлмөр эрхлэлтийн мэдээллээс хамаардаг. Хэрэв бодлогын хүүгийн түвшин өсөж, ажилгүйдэл буурвал доллар өснө. AUD-ийн ханшид байгалийн гамшгууд нөлөөлдөг. Австралид гарсан түймрийн улмаас экспорт багасахад Австралийн доллар суларч, харин USD өсдөг.

Форекс арилжаачин дараах зүйлсийг хийх шаардлагатай:

• тухайн мөчид хөрөнгийн үнэд нөлөөлж буй бүх суурь хүчин зүйлсийг аль болох олон тодорхойлох;
• эдгээрийн тус бүр нь ханшид хэрхэн мөн ямар хүчтэй нөлөөлж байгааг тодорхойлох;
• хамгийн нөлөө бүхий хүчин зүйлсийг ялган авч, одоо байгаа таамагтай харьцуулан өөрийн дүгнэлтийг гаргах.

Таамаглалтын нарийвчлал нь суурь хүчин зүйлсийг хэр үнэн зөв үнэлж чадаж байгаагаас хамаардаг.

Форекс Арилжаанд Хэрэгтэй Чухал Нэр Томъёонууд

Брокерт данс нээхээс өмнө Форекс арилжаачин тухайн брокерийн арилжааны нөхцөлүүдийг судалж, санал болгож буй зүйлсийг нь унших ёстой. Оффер буюу санал болгож буй зүйлс гэдэг нь арилжаачин данс нээх үед автоматаар зөвшөөрдөг гэрээ юм. Брокер бүрийн онцлог нөхцөл, журам ялгаатай байдаг тул эдгээрийг мэдэх нь зайлшгүй шаардлагатай.

Гэхдээ асуудал нь офферийн бичиг баримт мэргэжлийн нэр томъёогоор дүүрэн тул уншихад төвөгтэй байдагт оршино. Эдгээр нэр томъёог мэдэхгүйгээр гэрээний нарийн агуулгыг ойлгох боломжгүй бөгөөд ингэснээр сургалт болон арилжаа хийх боломж ч үгүй болдог.

Форекс Спот

Спот гэдэг нь арилжаанд оролцогч талуудын хооронд тооцоог тухайн үеийн ханшаар, шууд биелүүлэх аргыг хэлдэг. Форекс дээр “спот” гэдэг нэр томъёо дараах утгатай:

• 100 USD депозиттой үед арилжааны платформ дээр одоогийн ханш 1 EUR = 1.20 USD гэж харуулна;
• арилжааны вольюм 1 EUR байна;
• “Buy” товчийг дарснаар позиц шууд нээгдэх ба энэ нь 1 EUR-ийг 1.20 USD-ээр худалдаж авах болно гэсэн үг;
• EUR-ийг яг адил аргаар буюу тухайн үеийн хаалтын ханшаар, даруй зарна.

Форекс арилжааны хэмжээ буюу вольюм нь лотоор тооцогддог боловч ойлгомжтой байдлын үүднээс энэ нь хялбаршуулсан жишээ юм. Хөрөнгийн зах зээл дээр спот гэдэг нь төлбөрийг шууд хийдэг, харин барааны хүргэлт нь урьдчилан тохиролцсон өдөр хийгддэг арилжааг хэлнэ. Бирж дээр огноо нь T+0, T+1, T+2 хэлбэрээр тооцогдож болдог, энд T нь спот арилжааны өдөр бөгөөд тоо нь түүнээс хойших өдрүүдийн тоог илэрхийлдэг.

CFD

CFD нь форекс арилжаанд шинээр орж буй хүмүүст хамгийн тохиромжтой хэрэгсэл юм. Энэ нь үнийн зөрүүний гэрээ бөгөөд хөрөнгийг бодитоор эзэмшилгүйгээр тухайн хэрэгслээс ашиг олох боломжийг олгодог.

Жишээлбэл, арилжаачин XAU/USD-г 1,900 USD үнээр худалдаж авах арилжаа нээж, брокер уг арилжааны нээлтийн үнийг тэмдэглэнэ. Гэвч арилжаачин алтны бодит эзэмшигч болдоггүй. Үүний дараа үнэ 1,920 USD хүртэл өсөхөд арилжаачин арилжаагаа хааж, үнийн зөрүү болох 20 USD-ийг ашиг болгон авдаг.

Харин хувьцааны CFD арилжаанд анхаарах нэг нарийн зүйл бий ба үүнийг ноогдол ашгийн тохируулга (dividend adjustment) гэж нэрлэдэг. Хэрэв хувьцааг бодитоор худалдан авбал эзэмшигч нь ихэвчлэн ноогдол ашиг авдаг. CFD арилжааны хувьд, нээлттэй позицийн чиглэлээс хамааран ноогдол ашгийн хэмжээ арилжаачны дансны үлдэгдэлд нэмэгдэх эсвэл хасагдах боломжтой байдаг.

Пип & Пойнт

Янз бүрийн эх сурвалжууд пойнт болон пипийн тодорхойлолтыг өөр өөрөөр өгдөг тул энэ нь төөрөгдөл үүсгэдэг. Тиймээс үүнийг тодруулж үзье.

Пойнт гэдэг нь ханшийн хамгийн бага өөрчлөлтийн нэгж юм. Валютын хослолын ханшийг өмнө нь дөрвөн оронтой форматтайгаар харуулдаг байсан бөгөөд пойнт нь аравтын таслалын дараах дөрөв дэх орон байв. Жишээлбэл, ханш 1.2345-аас 1.2346 болж өөрчлөгдвөл энэ нь 1 пойнтын өөрчлөлт гэсэн үг. Хожим таван оронтой ханшийн формат нэвтэрснээр пойнт болон пипийн тодорхойлолтод хэд хэдэн хувилбар үүссэн:

• пойнт ба пип нь ижил утгатай: үнийн хамгийн бага өөрчлөлт, өөрөөр хэлбэл аравтын таслалын дараах тав дахь орон;
• пип нь үнийн хамгийн бага өөрчлөлт- аравтын таслалын дараах тав дахь орон, харин пойнт нь дөрөв дэх орон. Энэ тохиолдолд 1 пойнт = 10 пип болно.

​

1 - пойнт (дөрөв дэх орон), 2 - пип (гурав дахь орон).

Бараг бүх валютын хослол таван оронтой ханшийн форматаар харуулагддаг. Харин USD/JPY хослол гурван оронтой байдаг тул энд пойнт нь хоёр дахь орон, пип нь гурав дахь орон болно.

Анхаарах! Алдаа гарахаас сэргийлэхийн тулд брокерийнхоо оффер болон бусад баримт бичигт пойнтын тодорхойлолтыг шалгах хэрэгтэй. Мөн олон стратегийн тайлбарт пойнт нь дөрөв дэх орон гэж үзэгддэг бөгөөд таван оронтой ханшийг харгалздаггүйг анхаарах хэрэгтэй.

Спред (Spread)

Спред гэдэг нь хөрөнгийн худалдан авах ба зарах үнийн зөрүү юм. Арилжааны платформ үргэлж хоёр төрлийн ханшийг харуулдаг: худалдан авах (buy) болон зарах (sell). Хэрэв худалдан авах ханшнаас зарах ханшийг хасвал үүссэн зөрүү нь спред болно. Энэ зөрүү нь арилжааны системд гүйлгээний шимтгэл хэлбэрээр хадгалагддаг. Позиц нээсний дараа энэ дүнг сөрөг утгатайгаар шууд харуулдаг. Арилжаачны зорилго бол ядаж спредийн өртгийг нөхөх хэмжээний ашиг олох явдал юм.

​

1.09486 - 1.09443 = 43, өөрөөр хэлбэл спред нь 4.3 пойнт байна.

Эхлэгчдэд зориулсан арилжаа. спредийн талаар мэдэх ёстой зүйлс:

• спред нь тогтмол эсвэл хөвөгч байж болно. Хөвөгч спред нь зах зээлийн хөрвөх чадвар болон хэлбэлзлээс хамаардаг. Жишээлбэл, ямар нэгэн мэдээ гарч хөрөнгийн эрэлт огцом өсвөл худалдан авагч ба борлуулагчдын тэнцвэр алдагдаж, спред огцом тэлдэг;
• эксотик валютын хослолууд илүү өргөн спредтэй байдаг бол өндөр хөрвөх чадвартай хэрэгслүүд илүү нарийн спредтэй байдаг;
• спредийг хөрвөх чадвар нийлүүлэгчид бүрдүүлж, брокер түүнд өөрийн нэмэгдлийг (markup) багтаадаг. Арилжааны терминал дээр арилжаачин шимтгэлийн нийт хэмжээг харж болдог;
• спредийг пойнтоор илэрхийлдэг. Нэг пойнтын үнийг мэдэж байвал депозитын валют дахь спредийн хэмжээг тооцоолох боломжтой.

Маржин

Маржин гэдэг нь нээлттэй арилжааны барьцаа хэлбэрээр брокерийн зүгээс түр хугацаанд царцаадаг арилжааны дансны тодорхой хэсэг юм. Жишээлбэл, 100 USD депозиттой арилжаачин 10 USD хэмжээтэй арилжаа нээсэн гэж үзье. Хөшүүрэг 1:1 бол царцаагдах маржин нь 10 USD байна. Энэ мөнгө арилжаа хаагдах хүртэл дансанд хадгалагдах боловч бусад позиц нээхэд ашиглах боломжгүй байдаг. Хэрэв хөшүүрэг 1:10 бол ижил хэмжээний арилжаанд шаардагдах маржин 10 дахин бага буюу 1 USD болох болно.

Форекс арилжааны жишээ No. 1. Хөшүүрэг - 1:1. Арилжааны вольм - 0.01 лот.

​

1 бүтэн стандарт лот нь 100,000 үндсэн нэгжтэй тэнцэнэ. Энэ нь 0.01 лотын хувьд 100,000 × 0.01 × 1.08903 = 1,080.03 маржин шаардагдана гэсэн үг. Скриншот дахь аравтын оронгийн зөрүү нь арилжаа нээсэн мөч болон зураг авсан үеийн үнийн өөрчлөлтөөс шалтгаалсан байна.

Форекс арилжааны жишээ No. 2. Хөшүүрэг - 1:10, арилжааны хэмжээ - 0.01 лот.

​

Скриншотоос харахад царцаагдсан хөрөнгийн хэмжээ 10 дахин багассан байна. Өмнөх жишээнд 18,910.86 USD дараагийн арилжаанд ашиглах боломжтой байсан бол хөшүүрэг ашигласнаар маржин 10 дахин буурч, ашиглах боломжтой хөрөнгийн хэмжээ 19,890.81 USD болсон байна.

Хөшүүрэг

Хөшүүрэг нь брокероос арилжаачинд зээл хэлбэрээр олгодог хөрөнгө юм. Жишээлбэл, 100 USD депозиттэй үед хөшүүрэг 1:10 байвал арилжаачин нийт 1,000 USD-ийг ашиглах боломжтой болно. Хөшүүргийг дараах хоёр зорилгоор ашиглаж болдог:

• ханш хүссэн чиглэлд хөдөлж байгаа боловч позиц нээхэд хангалттай хөрөнгө байхгүй үед позицийн хэмжээг нэмэгдүүлэхэд ашигладаг;
• ижил хэмжээний позиц нээхдээ брокерийн барьцааны хэмжээг бууруулснаар бага депозиттайгаар эрсдэлийн менежментийн шаардлагыг хангах боломжтой болдог.

Валютын хослолын хувьд хөшүүргийн утга бүх дансанд ижил үйлчилдэг бөгөөд үүнийг дансны тохиргооноос өөрчлөх боломжтой.

​

Хөшүүрэг ашиглах нь эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Хөшүүргийг ашиглан арилжааны хэмжээг өсгөхөд пойнтын үнэ автоматоор нэмэгддэг. Жишээлбэл, EUR/USD хослолын хувьд 0.01 лотоор арилжаа хийх үед ханш 1 пойнтоор хөдөлбөл депозит 10 центээр өөрчлөгдөнө. Харин хөшүүрэг 1:100, арилжааны хэмжээ 1 лот байвал 1 пойнтын хөдөлгөөн депозитийг 10 USD-аар өөрчилнө. Энэ нь ашиг төдийгүй алдагдалд ч мөн адил үйлчилнэ.

Уналттай Зах Зээл (Bear Market)

Уналтын зах зээл (эсвэл баавгайн зах зээл) гэдэг нь баавгай гэж нэрлэгдэх борлуулагчид давамгайлж буй зах зээлийг хэлдэг. Энэ нь хөрөнгийг зарах захиалгын тоо худалдан авах захиалгын тооноос мэдэгдэхүйц давж байгааг илэрхийлнэ.

Чарт дээр уналтын зах зээл нь доош чиглэсэн тренд хэлбэрээр харагддаг. Энэ нь түр зуурын буюу богино хугацааны timeframe-д ажиглагдаж болохын зэрэгцээ, урт хугацааны буюу D1 ба түүнээс дээш timeframe-үүдэд ч илэрч болно.

​

Жишээ нь өсөлтийн хэд хэдэн засвар хөдөлгөөн бүхий уналтын тренд байж болно.

Өсөлтийн Зах Зээл (Bull Market)

Өсөлтийн зах зээл эсвэл бухын зах зээл гэдэг нь бухнууд буюу худалдан авагчид давамгайлж буй зах зээлийг хэлдэг. Жишээлбэл, тодорхой суурь хүчин зүйлийн нөлөөгөөр арилжаачид идэвхтэйгээр худалдан авах захиалга тавьж эхэлснээр ханш өсөж, ингэснээр өсөлтийн тренд буюу бухын зах зээл бүрддэг.

​

Жишээ нь USD/TRY хослолын урт хугацааны өсөлтийн зах зээл, Туркийн лирийн үнэгүйдэл хэдэн сарын турш үргэлжилж буйг харуулж байна.

Цэнхэр Чиптэй Хувьцаанууд

Цэнхэр чиптэй хувьцаа гэдэг нь дэлхийн зах зээл дээр өөрийн салбартаа тэргүүлж буй компаниудын хувьцааг хэлдэг. Эдгээр нь тогтвортой орлоготой, хямралын үед ч найдвартай байдлаараа ялгардаг, салбартаа хамгийн өндөр капиталжуулалттай бөгөөд ихэвчлэн ноогдол ашиг олгодог компаниудын хувьцаа юм. Цэнхэр чиптэй хувьцаанууд ихэвчлэн NASDAQ, Dow Jones, эсвэл S&P 500 зэрэг томоохон хувьцааны индексүүдэд багтдаг. Арилжаачдын хувьд эдгээр хувьцаа нь өндөр хөрвөх чадвар болон өсөлтийн боломжуудаараа сонирхол татдаг. Өндөр хөрвөх чадвар нь спред огцом тэлэх эрсдэлгүйгээр их хэмжээний арилжаа хийх боломжийг олгодог.

Ноогдол ашиг (Dividend)

Ноогдол ашиг гэдэг нь хувьцаат компанийн ашиг орлогын нэг хэсгийг хэлэх бөгөөд энэ нь компанийн нийт хөрөнгөн дэх хувь эзэмшлийн хэмжээнээс хамааран хувьцаа эзэмшигчдэд хуваарилагддаг. Ноогдол ашгийг хуваарилах эсэхийг хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаар шийддэг бөгөөд нэг хувьцаанд ногдох ноогдол ашигаа хэмжээ болон төлбөрийн давтамжийг мөн хурлаар тогтоодог. Ноогдол ашгийн төлбөрийн хуваарь нь ихэвчлэн аливаа аналитик портал дээр нийтлэгддэг.

Ноогдол ашиг нь арилжаачдын анхаарлыг яагаад татдаг вэ:

• хувьцааг бодитоор эзэмшигчдэд зориулсан нэмэлт ашиг;
• CFD арилжаанд тооцогдох ноогдол ашгийн тохируулга;
• “ноогдол ашгийн зөрүү” буюу бүртгэлийн огнооны дараа үнийн зөрүү үүсдэг үзэгдэлд- тулгуурласан арилжааны систем.

Өдрийн Арилжаа

Форексын өдрийн арилжаа (day trading) гэдэг нь нэг өдрийн дотор арилжаагаа нээж хаахыг хэлдэг. Арилжааг ямар үед нээснээс үл хамааран, свап төлөхөөс зайлсхийхийн тулд тухайн өдөртөө хаадаг.

Өдрийн доторх стратегийн төрлүүд:

• M5-M15 timeframe дээрх скалпинг - хэдхэн минут үргэлжилдэг өндөр давтамжтай форекс арилжааг хэлнэ. Зарим эх сурвалжид скалпингийг стратегийн бие даасан төрөл гэж үздэг;
• Форекс дахь трендийн арилжаа M30-H1 timeframe дээр тогтвортой тренд хайж олох стратеги. Позиц дунджаар 10-15 лааны хугацаанд нээлттэй байж арилжаалагддаг;
• свинг арилжаа - трендийн доторх засвар хөдөлгөөний үеэр хийгддэг арилжаа.

Өдрийн арилжааны давуу тал нь арилжаачин зах зээлийг хангалттай хугацаанд шинжилж, шийдвэр гаргах боломжтой байдагт оршино. Мөн үр дүнг хэдхэн цагийн дотор харах боломжтой. Хүчтэй трендийн үед өдрийн арилжаа нь позицийн арилжаа болж хувирах боломжтой.

Хаалт

Форекс зах зээл ажлын өдрүүдэд тасралтгүй 24 цагийн турш ажилладаг. Харин хөрөнгийн зах зээл тодорхой цагийн хуваарьтай бөгөөд энэ нь арилжаа явагдаж буй тухайн биржээс хамаардаг. Хаалт гэдэг нь биржийн үйл ажиллагаа зогсож, арилжаа түр зогсох цагийг хэлдэг. Арилжааны сессүүдийн нээлт ба хаалтын цагийн мэдээлэл нь гэрээний тодорхойлолт (contract specification)-т багтсан байдаг.

​

Бирж

Арилжааны платформууд хоёр төрлийн үнийг харуулдаг:

• Bid (sell) үнэ нь худалдан авагчийн санал болгож буй эрэлтийн үнэ. Энэ нь үргэлж Ask үнээс бага байдаг. Энэ бол та шорт позиц нээж хөрөнгөө зарах үед хэрэглэгддэг ханш юм;
• Ask (buy) ханш нь худалдагчийн тогтоосон нийлүүлэлтийн үнэ юм. Энэ нь үргэлж Bid үнээс өндөр байдаг. Энэ бол та лонг позиц нээж хөрөнгөө худалдаж авах үед хэрэглэгддэг ханш юм.

​

1 — Bid (sell) ханш, 2 — Ask (buy) ханш.

MetaTrader 4 арилжааны терминал ашиглаж буй шинэ форекс арилжаачид дараах нарийн зүйлийг анхаарах хэрэгтэй: хөгжүүлэгчид захиалгын цонх дахь худалдах ба худалдан авах товчнуудын өнгийг өөрчилсөн байдаг.

​

Хэрэглэгчид ихэвчлэн чарт дахь шугамын өнгийг товчны өнгөтэй тааруулж ойлгодог боловч бичгийг анхаардаггүй. Гэвч ингэвэл улаан өнгийн Ask үнэ “худалдах” товчтой таарч байгаа мэт харагддаг нь боломжгүй зүйл юм, учир нь худалдах үнэ нь худалдан авах үнээс өндөр байж болохгүй. Тиймээс MT4 ашиглахдаа үүнийг анхаарч үзээрэй, эсвэл LiteFinance зэрэг өөр платформ ашиглахыг зөвлөж байна.

Брокер

Брокер гэдэг нь арилжаачид болон хөрөнгө оруулагчдад санхүүгийн бирж болон биржийн бус зах зээлд нэвтрэх боломжийг олгодог зуучлагч компани юм.

Брокерийн үзүүлдэг форекс арилжааны үйлчилгээ:

• үнэгүй арилжааны платформ, демо дансанд хөрөнгө оруулалтгүйгээр форекс арилжаа хийх боломж;
• арилжаачны захиалгыг гүйцэтгэх, худалдан авах эсвэл худалдах захиалгыг хөрвөх чадвар нийлүүлэгчид эсвэл ECN систем рүү илгээх;
• хөшүүрэг олгох;
• бусад форекс арилжаачдын арилжааг хуулбарлах буюу сошиал арилжаа;
• үнэгүй боловсролын материал, видео хичээл гэх мэт;
• түншлэлийн хөтөлбөрүүд, рефераль болон дэд түншүүдийн ашгаас шимтгэл авах боломж.

Брокерийн шимтгэл нь спред, свап дээр нэмэгдсэн нэмэлт markup болон ECN дансны хувьд стандарт нэг лот тутамд тогтмол шимтгэл хэлбэрээр тооцогддог.

Валютын Хослолын Төрлүүд

Валютын хослолууд дараах шинжүүдээрээ ялгаатай байдаг:

• хөрвөх чадвар нь тодорхой хэрэгсэл дээр хүссэн үедээ позиц нээх боломжийг олгодог. Мөн EUR/USD, GBP/USD зэрэг өндөр хөрвөх чадвартай хөрөнгүүд нь нарийн спредтэй байдаг. Харин бага хөрвөх чадвартай валютын жишээнд Ранд (Өмнөд Африк) болон Боливар (Венесуэл) орно;
• хэлбэлзэл - ханшийн өөрчлөлтийн хурд болон хүрээний үзүүлэлт. Жишээлбэл, USD/SGD хослолын өдөр тутмын хэлбэлзэл ойролцоогоор 0.46%, харин USD/JPY-ийнх 0.98% байдаг. Өндөр хэлбэлзэлтэй хослолууд скалпинг болон сувагт суурилсан стратегид тохиромжтой бол, бага хэлбэлзэлтэй хослолууд тогтвортой тренд дээр арилжаа хийхэд илүү тохиромжтой;
• корреляц буюу харилцан холбоо: шууд корреляц нь чартууд ижил чиглэлтэй байхыг, харин урвуу корреляц нь толь мэт эсрэг хөдөлгөөнтэй байхыг илэрхийлнэ. Корреляцыг дохио хайх үед ашиглаж болдог, учир нь суурь хүчин зүйлд валютуудын хариу үйлдэл үзүүлэх хугацаа харилцан адилгүй байдаг.

Хөрөнгө оруулалтын зөвлөгөө. Хэлбэлзэл болон корреляцийн хүчийг тодорхойлохын тулд тооцоолуур ашиглаарай. Та эдгээрийг Investing зэрэг шинжилгээний эх сурвалжууд дээрээс олох боломжтой.

Мажор Валютын Хослолууд

Мажор валютын хослолууд нь USD болон долоон чөлөөтэй арилжаалагддаг үндсэн валютын аль нэгийг багтаасан хослолууд юм. Эдгээр нь гадаад валютын зах зээлийн нийт арилжааны 75%-ийг эзэлдэг. Онцлог шинжүүд нь дараах байдалтай байдаг:

• дундаж хэлбэлзэлтэй өндөр хөрвөх чадвар;
• мэдээ гарсан үед ч бараг тэлдэггүй нарийн спред;
• тухайн хэрэгслийн талаарх мэдээлэл, тухайлбал оролцогч улсын макро эдийн засгийн статистик болон мэдээ мэдээлэлд хялбар нэвтрэх боломж.

Хэлбэлзэл өөрчлөгдөж болох ч дараах хүснэгтэд валютын хослолуудын хооронд хэлбэлзлийн түвшин хэрхэн уялдаж байгааг харуулдаг.

Канад доллар, Австрали доллар болон Шинэ Зеланд доллар нь түүхий эдийн валютууд бөгөөд энэ нь ханшид нөлөөлөх суурь хүчин зүйлсийг шинжлэхийг тодорхой хэмжээнд хялбаршуулдаг.

Минор Валютын Хослолууд

Минор валютын хослолууд нь үндсэн валютуудын хоорондын кросс ханш юм. Жишээлбэл, евро ба канадын доллар, эсвэл япон иен ба швейцар франк. Кросс валютын хослолуудыг таамаглахад илүү хүндрэлтэйд тооцогддог, учир нь тэдгээрийн ханшид АНУ-ын долларын шууд бус нөлөө оролцдог.

Хоёрдогч валютын хослолууд корреляцид суурилсан стратегид маш тохиромжтой. Жишээлбэл, Австрали болон Шинэ Зеландын эдийн засаг нь газар зүйн ойр байршлаас шалтгаалан харилцан нягт уялдаатай байдаг. Үүнээс гадна хоёр улсын үндэсний валютууд хоёулаа түүхий эдийн валютын ангилалд хамаардаг. Тэдгээрийн ханшид нөлөөлөх гол суурь хүчин зүйлс нь экспорт, импортын статистик болон түүхий эдийн үнийн өөрчлөлт юм.

Эксотик Валютын Хослолууд

Эксотик валютын хослолууд нь хөгжиж буй болон хөгжингүй орнуудын үндэсний валютуудаас бүрддэг. Тэдгээрийн онцлог нь ханшийн гар аргаар хяналт, өндөр инфляци болон улс төрийн эрсдэлтэй байдлаар илэрдэг бөгөөд статистикийн мэдээлэл дутмаг учраас ханшийг таамаглахад хүндрэлтэй байдаг. Форекс арилжааны эксотик валютын хослолуудын гол шинжүүд нь:

• бага хөрвөх чадвар. Эксотик валютыг худалдаж авахад харьцангуй хялбар боловч ихэнхдээ түүнийг зөвхөн хямдруулалттайгаар буюу томоохон хөнгөлөлттэйгээр зарах боломжтой байдаг. Өөрөөр хэлбэл, ийм төрлийн хослолууд өргөн спредтэй бөгөөд суурь хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр спред хоёр дахин тэлж болдог;
• өндөр хэлбэлзэл, трендийн үед гүнзгий уналт(drawdown) байнга үүсдэг.

Форекс Арилжааны Давуу Талууд Юу Вэ?

Форекс арилжаа нь анхан суралцагчдад дараах олон давуу талуудтай:

• бага босго. Хамгийн бага депозит нь ердөө 50 USD. Харин хөрөнгийн зах зээлд оролцох доод босго нь бүх шимтгэл болон зуучлалын төлбөрийг тооцвол ойролцоогоор 1,000 USD байдаг;
• бага шимтгэл. Зах зээлийн өндөр хөрвөх чадвараас шалтгаалан форекс хөрөнгүүдийн спред нарийн байдаг;
• үнэгүй хөшүүрэг. Жишээлбэл, криптовалютын биржүүд дээр арилжаачид хөшүүрэг ашиглахын тулд төлбөр төлөх шаардлагатай байдаг;
• валютыг бодитоор эзэмшилгүйгээр зарах боломж. Энэ нь брокероос үнэгүй зээл хэлбэрээр олгогддог;
• центийн данс нь бодит зах зээл дээр бараг эрсдэлгүйгээр арилжааны туршлага хуримтлуулах боломжийг олгодог;
• валютын хослол, криптовалют, хувьцаа, үнэт металл зэрэг өргөн хүрээний хөрөнгүүдийг Форекс арилжаанд ашиглах боломжтой;
• мэргэжлийн арилжаачдын арилжааг хуулбарлах боломж. Ихэнх форекс брокерууд үйлчлүүлэгчдэдээ сошиал арилжааны үйлчилгээ санал болгодог: арилжааг хуулбарлахын тулд рейтингээс арилжаачинаа сонгоод, ашиг болон эрсдэлийн менежментийн параметрүүдийг тохируулж “Хуулбарлах (Copy)” товчийг дарахад л хангалттай;
• Форекс нь биржийн бус зах зээл тул ажлын өдрүүдэд 24 цагийн турш тасралтгүй ажилладаг (амралт, баярын өдрүүдээс бусад үед);
• сөрөг баланс буюу үлдэгдлээс хамгаалах систем нь таны баланс дахь хөрөнгөөс илүү хэмжээний алдагдал хүлээхээс сэргийлдэг, харин хөрөнгийн бирж дээр арилжаачдаас өр нэхэмжлэх тохиолдол түгээмэл байдаг;
• Форекс арилжааны аdvisor-уудын програмуудын тусламжтайгаар арилжааг автоматаар удирдах боломжтой.

Форекс арилжаа нь дэлхийн хаанаас ч хамаагүй нэвтрэх боломжтой байпаг. Интернет холболттой компьютер эсвэл гар утас ашиглан арилжаачин зах зээлийн нөхцөл байдлыг хянаж, позицоо алсаас нээж болно. Гэвч амжилттай арилжаа хийхийн тулд ур чадвар болон туршлага зайлшгүй шаардлагатай.

Форекс Арилжаатай Холбоотой Эрсдлүүд Юу Вэ?

Форекс арилжаанд дараах төрлийн эрсдлүүд байдаг:

• хэлбэлзэл огцом нэмэгдэх эрсдэл. Ханшийн гэнэтийн хэлбэлзлээс үүсэх алдагдлыг багасгахын тулд үргэлж стоп лосс тохируулах шаардлагатай. Ханш стоп лосс түвшинд хүрэхэд позиц автоматаар хаагддаг;
• хөшүүрэг ашигласнаас үүдэх алдагдлын эрсдэл. Эрсдэлийн менежментийн дүрмийг үл тоомсорлон арилжааны хэмжээг хэт өсгөх оролдлого нь томоохон алдагдалд хүргэж болзошгүй;
• суурь хүчин зүйлийн эрсдэл. Энэ эрсдэл нь олонхийн хүлээлтийг эвдсэн мэдээ гарснаас үүдэн ханшийн чиглэл эргэж, зах зээлд тэнцвэргүй байдал үүсч, спред өргөжиж, слиппэйж бий болдогтой холбоотой;
• шинжилгээний алдааны эрсдэл. Хөрөнгийн ханшид нөлөөлөх бүх хүчин зүйлсийг бүрэн тооцоолох, эсвэл тус бүрийн ач холбогдлыг зөв үнэлэх нь амаргүй;
• техникийн эрсдэл: индикаторын дахин зуралт, ханшийн зөрүү (gap), интернет тасрах зэрэг нь тестийн үр дүнг гажуудуулж болдог;
• санхүүгийн эрсдэл нь гуравдагч этгээд дансанд хандах эрх авах эрсдэл юм. Нууц үг ихэвчлэн вирус, keylogger эсвэл фишинг холбоосоор дамжин алдагддаг;
• сэтгэл хөдлөлийн эрсдэл - сэтгэлзүйн байдлын улмаас буруу шийдвэр гаргах эрсдэл;
• давагдашгүй хүчин зүйлс бол зах зээлийн хөдөлгөөнд гэнэтийн нөлөө үзүүлэх гадаад хүчин зүйл юм.

Бүх эрсдлийг бүрэн арилгах боломжгүй. Гэсэн хэдий ч хамгийн үр дүнтэй эрсдэлийг бууруулах аргууд нь стоп лосс ашиглах, эрсдэлийн менежментийн дүрмийг дагах, төрөл бүрийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийж төрөлжүүлэлт хийх, мөн сэтгэл хөдлөлийн хяналтыг баримтлах явдал юм. Эхлэгч арилжаачид хэлбэлзэл огцом нэмэгдэх магадлалтай тул чухал мэдээ гарах үеэр форекс арилжаа хийхээс зайлсхийх нь зүйтэй.

Анхан Суралцагчдад Зориулсан Форекс Арилжаа

Анхан суралцагчдад зориулсан Форекс арилжаа. Шинэ арилжаачны дагах ёстой алгоритмууд.

Бэлтгэл үе шатууд:

• үндсэн зүйлсийг сурах. Дараах үндсэн асуултуудад хариулт олоорой: Форекс гэж юу вэ? Зах зээл хэрхэн ажилладаг вэ? Форекс дээр юу худалдаж, юу зарах боломжтой вэ? Гол оролцогчид хэн бэ? Эдгээрийн үндсэн зарчим болон хэрэгслүүдийг бүрэн ойлгосон эсэхээ шалгаарай;
• үндсэн ойлголтоос гүнзгий түвшинд шилжих. Техникийн болон суурь шинжилгээний хэрэгслүүд, нэмэлт хэрэгслүүд (screeners, trader calculators, MyFxBook, CoinMarketCap гэх мэт)-ийг судал. Эрсдэлийн менежментийн дүрмийг сур;
• онолоос дадлагад шилжих. Форекс арилжааны стратегийн төрлүүдийг судалж, демо данс дээр арилжаа хийж мэдлэгээ практикт туршиж үзээрэй.

Үндсэн үе шат:

• арилжааны төлөвлөгөө боловсруулах. Үүнд арилжааны систем, үнийг таамаглах аргууд, мөн яаралтай нөхцөлд хэрэгжүүлэх алгоритм багтсан байх ёстой. Төлөвлөгөө нь зорилго болон хэрэгжүүлэх алхмуудтай, алхам бүр дээр завсрын үр дүнг шалгах хэсэгтэй байх хэрэгтэй;
• арилжааны стратеги болон шинжилгээний хэрэгслүүдийг сонгох. Жишээлбэл, таны Форекс арилжааны моделд нийцсэн стратегиуд, оригинал арилжааны системүүд гэх мэт;
• стратегиудаа тест хийх. Арилжааны системийг ханшийн түүх дээр төгс болгох ёстой. Эрсдэлийн түвшин хамгийн бага, өгөөж хамгийн оновчтой гарах тохиргоонуудыг сонго. Тестерийн жишээнүүд: MT4, Fx Blue, Forex Simulator;
• бодит данс руу шилжих. Гэхдээ үүнээс өмнө демо данс дээр дор хаяж 100-200 арилжаа хийж стратегиа сайжруулаарай. Хэрэв тестийн үр дүнгээс зөрүү гарвал түр зогсож, шалтгааныг олох хэрэгтэй.
• болзошгүй эрсдлийг үргэлж тооцож, сэтгэл хөдлөлөө удирдах хэрэгтэй.

Анхлан Суралцагчдад Зориулсан Форексийн Чарт Унших Арга

Бараг бүх арилжааны платформ гурван төрлийн чарт санал болгодог: шугаман чарт, лаан чарт, мөн bar буюу баганан чарт. Үүнээс гадна tic-tac-toe, Heikin Ashi, Renko зэрэг стандарт чартаас үнийн тооцооллын аргачлалаараа ялгаатай төрлүүд бий. Хэрэв платформ дэмждэг бол эдгээрийг скрипт ашиглан нэмэх боломжтой.

Нэгэн зэрэг хэд хэдэн чарт дээр арилжаа хийх боломжтой. Жишээлбэл, уламжлалт лааны чарт болон Heikin Ashi чартыг хослуулах нь үнийн өөр өөр тооцооллын аргуудын улмаас маш сайн нийцэл үүсгэдэг.

Шугаман Чарт

Шугаман чарт нь тухайн timeframe-ийн хаалтын үнийн цэгүүдийг хооронд нь холбосон тасралтгүй шугам хэлбэртэйгээр үнийг харуулдаг. Жишээлбэл, H1 timeframe сонгогдсон бол шугам нь тухайн цаг тутмын хаалтын үнийг холбон дүрсэлдэг.

Шугаман чарт нь харагдах байдлаараа ойлгомжтой бөгөөд ялангуяа үнэ болон хөдөлгөөнт дундажийн огтлолцлыг дохио болгон ашиглах үед тохиромжтой. Гэвч мэдээллийн хувьд харьцангуй бага өгөгдөл агуулдаг гэж үздэг.

​

OHLC Бар Чарт

Бар чарт нь дээд болон доод хэсэгтээ жижиг шугамтай босоо шугамуудаас бүрддэг. Босоо шугам нь тухайн timeframe дахь ханшийн хөдөлгөөнийг илэрхийлдэг. Зүүн талын жижиг шугам нь нээлтийн үнийг, харин баруун талын шугам нь хаалтын үнийг харуулна. Хэрэв хаалтын үнэ нээлтийн үнээс өндөр байвал босоо шугам нь ногоон өнгөтэй бөгөөд өсөлтийн барыг илтгэнэ. Харин хаалтын үнэ нээлтийн үнээс доогуур байвал улаан өнгөтэй болж, уналтын барыг илэрхийлдэг.

Энэхүү чарт нь үнийн дөрвөн төрлийг бүхэлд нь харуулдаг. Гэхдээ харагдах байдлын хувьд лааны чартаас илүү төвөгтэй тул харьцангуй бага ашиглагддаг.

​

Лаан Чарт

Лаан чарт нь үнийг бие ба “сүүдэр буюу лааны утас”-ийн хэлбэрээр дүрслэн харуулдаг чарт юм. Лааны бие нь тухайн timeframe-ийн нээлт ба хаалтын үнийн хооронд үүсдэг. Жишээлбэл, H1 timeframe-ийн хувьд энэ нь тухайн нэг цагийн эхлэл ба төгсгөлийн үнийг илтгэнэ. Хэрэв хаалтын үнэ нээлтийн үнээс доогуур байвал лааны бие улаан өнгөтэй байна. Харин хаалтын үнэ нээлтийн үнээс дээш байвал лааны бие ногоон өнгөтэй байна. Сүүдэр нь тухайн timeframe доторх хамгийн өндөр ба хамгийн бага үнийн түвшинг илэрхийлдэг.

​

Дээрх жишээг харвал Ripple криптовалютын ханш АНУ-ын Үнэт цаас, биржийн хороо (SEC)-той холбоотой шүүхийн шийдвэр гарасны дараа огцом өссөн байна. Тус зохицуулагч XRP-г үнэт цаас гэж үзэж, койн гаргасан нь АНУ-ын хөрөнгийн зах зээлийн хуулийг зөрчсөн гэж мэдэгдсэн ч шүүх эсрэг шийдвэр гаргасан юм. Үүний үр дүнд XRP-ийн ханш нэг өдрийн дотор 0.9 USD-ээс давсан (зураг дээрх 2-р хэсэг). Үүний дараа арилжаачид энэ үнийг хангалттай түвшин гэж үзэн арилжаагаа хааж эхэлснээр заралт нэмэгдэж, ханш 0.8 USD хүртэл буцсан байдаг. Өдрийн төгсгөлд лааны бие үүссэн (зураг дээрх 1-р хэсэг) байна.

Анхан Суралцагчдад Зориулсан Форекс Арилжааны Стратегиуд

Арилжааны стратеги гэдэг нь арилжаачны хувьд позиц нээх болон хаах үйлдлийн ерөнхий ойлголт юм. Энэ нь арилжааны системийн үндэс суурь болдог - арилжааны систем гэдэг нь эрсдэлийн менежмент, ханшийн түүх дээр хийсэн тестийн үр дүн, яаралтай нөхцөлд хэрэгжүүлэх алгоритм, сэтгэл хөдлөлийн удирдлага зэрэг бүх хүчин зүйлийг тооцсон нарийвчилсан алгоритм юм. Стратеги нь ерөнхий зөвлөмж бол харин систем нь хувь хүний онцлогт нийцүүлэн боловсруулагддаг.

Breakout

Зах зээл өсөлтийн болон уналтын трендээс гадна хэвтээ чиглэлтэй хөдөлгөөн буюу хавтгай байдалд орж болдог. Энэ нь дараах нөхцөлүүдэд үүсдэг:

• трендийн хөдөлгөөн түр завсарлах үед - валютын арилжаачид нөхцөл байдлыг ажиглаж байгаа бөгөөд ханш буцах эсвэл үргэлжлэн хөдөлж болзошгүй;
• мэдээ гарахын өмнөх, баярын болон амралтын өмнөх үе - мэдээ гарсны дараа хэлбэлзэл огцом нэмэгдэж, тренд өөрчлөгдөх боломжтой.

Хавтгайн хязгаарыг давах мөчид буюу шинээр үүсч буй трендийн чиглэл рүү позиц нээдэг стратегийг брэйкаут арилжаа гэдэг.

Хэрэв ханш флат сувагт тогтоосон хязгаарыг нэвтэлж гарсан боловч удалгүй буцаж орвол энэ нь хуурамч брэйкаут юм. Дараах хүчин зүйлс хуурамч дохиог шүүхэд тусалдаг:

• лааны биеийн хэмжээ. Хавтгай үед лаанууд жижиг бие болон богино сүүдэртэй байдаг. Арилжааны вольюм бага, гүйлгээний тоо цөөн тул ханш дундаж утгаасаа бараг хэлбэлздэггүй. Харин breakout-ийн үед лааны бие болон сүүдэр огцом уртасвал шинэ тренд эхэлж байгааг илтгэнэ;
• паттерн. Жишээлбэл, гурвалжин паттерн нь breakout болох боломжтой мөчийг буюу ханш гурвалжны орой руу дөхөж буй үеийг харуулж чаддаг ;
• суурь хүчин зүйлс. Breakout нь үүнийг үндэслэлтэйгээр тайлбарлах мэдээ, үйл явдалтай хамт гарч ирдэг.

​

Жишээ. Цагийн timeframe дээр бараг төгс гурвалжин паттерн үүссэн байна. Гурвалжны доторх лаанууд жижиг бөгөөд хавтгай хөдөлгөөн тодорхой харагдаж байна. Эхний breakout жижиг лаануудын хамт явагдаж, breakout үүсгэсэн лаа өмнөхөөсөө том байсан ч ханш буцан гурвалжинд орсон байна. Хуурамч брэйкаутаас сэргийлэхийн тулд стоп лосс ашиглах хэрэгтэй.

Дараа нь ханш гурвалжны буланд байрлах дэмжлэгийн түвшнээс дахин түлхэгдэн өсөж, хүчтэй өсөлттэй том лаагаар эсэргүүцлийн түвшинг нэвтэлжээ. Дараагийн лаан дээр лонг позиц нээх боломжтой.

Хөдөлгөөнт Дундажийн Огтлолцол

Хөдөлгөөнт дундажуудын (MA) огтлолцол болон ханшийн байрлал нь олон энгийн стратегийн үндэс болдог:

• урт хугацааны хөдөлгөөнт дундаж нь удаан хөдөлдөг бөгөөд богино хугацааны ханшийн өөрчлөлтөд оройтож хариу үйлдэл үзүүлдэг ч урт хугацааны трендийн чиглэлийг илүү тодорхой харуулдаг;
• богино хугацааны хөдөлгөөнт дундаж нь хурдан бөгөөд ханшийн богино хугацааны өөрчлөлтөд бараг шууд хариу үйлдэл үзүүлдэг. Энэ нь богино хугацааны импульсийг ажиглахад тохиромжтой.

Дохио: хурдан хөдөлгөөнт дундаж удаан хөдөлгөөнт дундажтай огтлолцох үед үүснэ. Хоёулаа ижил чиглэлтэй байх нь зүйтэй. Хэрэв хурдан MA доороос дээш огтлох үед ханш хөдөлгөөнт дундажуудаас дээш байрлаж байвал, өсөх чиглэлтэй байна гэж үзэх ба энэ нь өсөлтийн трендийг илтгэнэ. Харин дээрээс доош огтолж ханш хөдөлгөөнт дундажуудаас доогуур байрлажбайвал буурах чиглэлтэй байна гэж үзэх ба энэ нь уналтын трендийг илтгэнэ.

​

Хурдан MA (24) нь улбар шар, удаан MA (120) нь цэнхэр өнгөтэй. Timeframe - H1.

• 1 - дохио байхгүй. Хурдан MA дээш чиглэж байгаа ч ханшийн чиглэл доош байна;
• 2 - дохио байхгүй. Хурдан MA ба ханшийн чиглэлтэй зөрж байна;
• 3 - сул дохио. Хурдан MA болон ханш хоёулаа дээш чиглэж эхэлсэн үед л арилжаа нээж болно;
• 4 - хүчтэй дохио. Хурдан MA болон ханш доош чиглэж байна. Удаан MA-ийн хэвтээ чиглэл зөвшөөрөгдөх боломжтой.

Нэмэлт шүүлтүүр ашиглахыг зөвлөж байна. Хөдөлгөөнт дундажийн тохиргоог валютын хослол тус бүрт тохируулан өөрчлөх боломжтой. Энгийн хөдөлгөөнт дундажийн оронд экспоненциал хөдөлгөөнт дундаж ашиглаж болно.

Дончийн (Donchian) Суваг

Дончийн суваг нь тухайн хугацаанд ханшийн дундаж утгын орчимд үүсдэг үнийн хөдөлгөөний хязгаарыг илэрхийлдэг суваг хэлбэрийн индикатор юм. Хэлбэлзэл өндөр байх тусам суваг өргөсдөг.

Энэхүү индикатор нь сонгосон хугацаанд хамгийн өндөр болон хамгийн бага үнийн түвшинг харуулдаг. Бусад сувгийн индикаторуудаас ялгаатай нь, Дончийн сувгийн хязгаарууд ханшийн хөдөлгөөнnau дагаж өөрчлөгддөг. Тиймээс “сувгийн хил хязгаарыг нэвтэлсэн үед арилжаа нээх” гэсэн зөвлөмж нь энд тохирохгүй, учир нь бодит breakout гэж байхгүй.

Стратегийн гол санаа дараах байдлаар илэрдэг:

• сувгийн хоёр шугам хоёулаа хэвтээ байвал - дээд ба доод үнэ өөрчлөгдөөгүй байвал зах зээлд тодорхой тренд үүсээгүй байна гэж үзнэ;
• дээд шугам дээш чиглэж, доод шугам хэвтээ хэвээр байвал - доод үнэ тогтвортой байгаа ч дээд үнэ шинэчлэгдэж эхэлж байвал өсөлтийн тренд үүсэж буйг илтгэнэ;
• доод шугам доош чиглэж, дээд шугам хэвтээ хэвээр байвал - дээд үнэ тогтвортой боловч доод үнэ буурч эхэлбэл уналтын тренд үүсэж буйг илтгэнэ.

Баталгаажуулах дохио: хэрэв хоёр дахь шугам нь эхнийх рүү чиглэж хөдөлж эхэлбэл арилжаа нээж болно.

Энэ индикатор нь стандарт индикатор биш юм. Хэрэв таны ашиглаж буй платформд байхгүй бол гараар нэмэх шаардлагатай. Үүний тулд индикаторыг “File” → “Open Data Catalog” цэсээр дамжуулан MQL4/Indicators фолдерт хуулж байрлуулна. Нэмсэний дараа платформоо рестарт хийгээрэй.

​

Жишээ. Период нь өдөр тутмын timeframe дээр 20 хоногоор тохируулагдсан байна.

• 1 - ажлын дохио. Сувгийн доод шугам доош хөдөлж эхэлсний дараа хэдэн лааны дараа дээд шугам мөн түүнтэй хамт доош чиглэж байна;
• 2 - баталгаажуулах дохио байхгүй. Доод шугам дээд шугамын дараа дээш чиглэж эхлэхэд дээд шугам аль хэдийн хэвтээ болсон байна;
• 3 - баталгаажуулах дохио байхгүй. Дээд шугам хэвтээ чиглэлтэй хэвээр байна;
• 4 - сул дохио. Дээд шугам урьдчилан доош чиглэж эхэлсэн нь уналтын тренд эхэлж байгааг илтгэнэ. Энэ тохиолдолд доод шугамын доош чиглэл нь баталгаажуулах дохио болно;
• 5 - хуурамч дохио. Сувгийн хил хязгаарууд доош чиглэж байгаа боловч ханш эсрэгээр өсөж байна.

Дончийн суваг нь бүрэн стратеги гэхээсээ илүү арилжааны системийн санаа юм. Энэ хувилбарт гарч буй дохионы ойролцоогоор 50% нь сул эсвэл хуурамч байдаг. Иймд хөрөнгийн төрөл бүрт тохирсон тохиргоо сонгож, нэмэлт шүүлтүүрүүд (түвшин, ос[иллятор гэх мэт) нэмж ашиглах шаардлагатай.

Анхлан Суралцагчдад Зориулсан Форекс Арилжааны Зөвлөгөө

Сайн, хурдан, амархан аргаар форексоор хурдан баяжина гэсэн төөрөгдлөөс салах нь хамгийн сайн зөвлөгөө юм. Түүнчлэн санхүүгийн зах зээл дээр нэг хүн ашиг олж байхад нөгөө нь алдагдал хүлээдэгийг сана.

Анхлан суралцагчдад зориулсан үндсэн зөвлөмжүүд:

• дансандаа яаравчлан депозит хийх гэж бүү зүтгэ, эхлээд демо данс дээр дадлага хий. Таны арилжааны систем тогтвортой ашиг авчирдаг гэдэгтээ итгэлтэй болсон үед л dk;nm форекс арилжааны данс руу шилжээрэй. Ерөнхийдөө, ядаж 100 амжилттай арилжаатай байх ёстой гэж үздэг;
• алгоритмаа баримтал. Та арилжааг хэрхэн нээх, зах зээлээс хэрхэн гарах, давагдашгүй хүчин зүйлсийн үед хэрхэн хариу үйлдэл хийхээ ойлгосон байх ёстой. Танд зорилго болон түүндээ хэрхэн хүрэх тодорхой төсөөлөл байх ёстой. Арилжааг замбараагүй нээх нь ямагт бүтэлгүйтэлд хүргэдэг;
• эрсдэлийн менежментийн дүрмийг дага. Заримдаа илүү их орлого олохын тулд эрсдэл гаргаж болно. Гэхдээ тэдгээр дүрмийг хэзээ зөрчихөө мэдэхийн тулд та тэднийг төгс ойлгосон байх хэрэгтэй. Мөн энэ нь их хэмжээний арилжааны туршлага шаарддаг;
• сэтгэл хөдлөлөө удирд. Нийтлэг алдаа нь арилжааны системээ үл ойшоож, сэтгэл хөдлөлдөө автах явдал юм. Болчимгүй, сэтгэл хөдлөлд тулгуурласан үйлдлүүд заавал алдагдалд хүргэдэг.

99% тохиолдолд хөрөнгөө алдах шалтгаан нь брокер эсвэл шинжээчээс бус, арилжаачны алдаа байдаг. Мэдээллээ шалгаж, оффер болон арилжааны нөхцлийн жагсаалтыг анхааралтай уншиж, эрсдэлийн менежментийн дүрмийг мөрд. Та өөрийн хийсэн үйлдлийн өмнө зөвхөн өөрөө л хариуцлага хүлээхийг сана.

Зах Зээлийг Таньж Мэд

Гадаад валют, хувьцаа болон түүхий эдийн зах зээл дээр арилжаа хийхдээ тэдгээрийн ажиллагааг сайн ойлгох хэрэгтэй:

• EUR/USD ханш, BTC эсвэл газрын тосны фьючерсийн үнэд нөлөөлдөг суурь хүчин зүйлс юу болох;
• активын богино болон урт хугацааны хэлбэлзлийн түвшин ямар байх;
• таны сонгосон хэрэгсэлтэй шууд болон урвуу хамаарал бүхий активууд аль нь болох. Энэ нь танд урьдчилсан дохиог ажиглахад тусална. Жишээлбэл, улаан буудайн үнэ өсвөл эрдэнэ шишийн ханш ч бас өсч эхэлдэг.

Мөн та ажиллах гэж буй зах зээлийн мэдээг тогтмол дагаж байх шаардлагатай. Жишээ нь, хэрэв та криптовалют арилжаалдаг бол OPEC-ийн газрын тосны үйлдвэрлэлийн шийдвэрийг дагах шаардлагагүй, харин крипто мэдээний урсгалыг гарын дор байлгах хэрэгтэй.

Төлөвлөгөө Гарга бас Түүнээсээ Хазайхгүй Бай

Таны төлөвлөгөө бол таны зорилгод алхам алхмаар ойртуулах арилжааны систем эсвэл стратеги юм. Энэ нь дараах асуултуудад хариулах ёстой:

• та юу хүсэж байгаа мөн үүнийгээ хэр хугацаанд биелүүлэх вэ? Жишээ нь, “сар бүр 10%-ийн тогтвортой орлоготой байх” эсвэл “6 сарын дотор депозитоо хоёр дахин нэмэгдүүлэх”;
• үүнийгээ хэрхэн хэрэгжүүлэх вэ? Өөрийн стратегийг ашиглах уу, мэргэжлийн арилжаачны арилжааг хуулбарлах уу, эсвэл хөрөнгө худалдаж авч удаан хугацаанд хадгалах уу;
• таны арилжааны систем хэрхэн ажилладаг, ямар үр дүн үзүүлдэг вэ? Аль дохио гол бөгөөд аль нь баталгаажуулах үүрэгтэй вэ? Нэг арилжаанд ногдох эрсдэлийн түвшин хэд вэ? Зах зээлээс хэрхэн гарах вэ?
• хамгийн чухал нь, давагдашгүй хүчин зүйл тохиолдвол та юу хийх вэ?

Дадлага

Хэрэв та сурсан мэдлэгээ хэрэгжүүлдэггүй бол онол үзэх нь ямар ч утгагүй зүйл юм. Онол нь суурь мэдлэг өгдөг ч бүх боломжит нөхцөлд бэлтгэдэггүй. Зөвхөн бодит зах зээл дээр туршиж, индикаторуудыг шалгаснаар л амжилттай арилжаа хийхэд шаардлагатай ур чадварыг хөгжүүлэх боломжтой.

Зөвлөмжүүд:

• нэгэнт индикаторын үндсэн ойлголтуудыг сурсан бол демо данс дээр туршиж үз;
• стратегидээ дассан бол тогтвортой ашиг хүртэлх түвшинд боловсронгуй болго. Хэрэв стратеги ажиллахгүй бол түүнийг өөрчилж, шинэ стратегиа турш;
• арилжааны форумууд дээр асуулт асуухаас бүү зайлсхий. Олон мэргэжлийн арилжаачид эхлэгчдэд туслахад баяртай байдаг;
• арилжаачны тэмдэглэл хөтөл. Энэ нь таны үйлдлүүдийг бүртгэдэг, өгөгдлийг бүлэглэх, үр дүнг хүснэгт, чарт, гистограм хэлбэрээр харуулах боломжтой програм хангамж юм.

Зах Зээлийн “Цаг Агаарын Нөхцөл”-үүдийг Урьдчилан Таамагла

Сонгосон хөрөнгөтэй тань холбоотойгоор зах зээлийн байдлыг хэрхэн үнэлэх вэ:

• одоогийн трендийг хар. Шинэ сесс нээгдэхэд үнэ аль чиглэл рүү хөдөлсөн бэ? Урт хугацааны timeframe (H4, D1)-д тренд ямар чиглэлд явж байна вэ?
• тренд эргэх эсвэл үргэлжлэх паттерн үүсч байна уу? Дэмжлэг ба эсэргүүцлийн түвшин, трендийн шугам зурж болох уу? Нийлүүлэлт ба эрэлтийн бүс харагдаж байна уу?
• эдийн засгийн календарийн дагуу одоогоор ямар мэдээ гарсан, ойрын үед ямар мэдээ гарах гэж байна вэ? Зах зээлийн сентиментийн үнэлгээ хийгээрэй.

Техникийн, графикийн болон суурь шинжилгээний хэрэгслүүдийг хослуулан амжилттай таамаглал гарга.

Өөрийнхөө Хязгаарыг Мэд

Нэг арилжаанд хэр хэмжээний алдагдал хүлээхэд бэлэн байгаагаа тодорхойл. Нэг пойнтын үнэ цэнийг тооцоход таны тавьж болох хамгийн их стоплосс хэд вэ? Нэг пойнтын үнэ цэнийг харгалзан үзвэл нээлттэй бүх арилжааны нийт вольюмын хамгийн их хэмжээ хэд вэ?

Хэрвээ тренд тогтвортой мэт санагдаж, позицийн вольюмыг нэмэгдүүлэх боломжтой гэж бодогдсон ч, энэ нь эрсдэлийн менежментийн дүрмийг зөрчиж байвал үүнийг бүү хийгээрэй. Үүнтэй адил Martingale-д ч хамаарна: зөвшөөрөгдөх эрсдэлийн түвшинг та төлөвлөгөө гаргаж, арилжааны системээ боловсруулахдаа тодорхойлох ёстой.

Хэзээ Зогсохоо Мэддэг Бай

Мониторын өмнө байнга суух боломжгүй - энэ нь ядаргаатай, цаг их авдаг. Гэвч тренд тасралтгүй үргэлжилнэ гэж найдах нь мөн адил алдаа юм:

• щхүлээгдэж буй захиалга, стоп лосс болон тэйк профит ашигла. Стоп лосс нь боломжит алдагдлыг хязгаарладаг бол Тэйк профит нь тодорхой үнэд хүрмэгц арилжааг ашгаар хаадаг;
• трейлинг стоп (trailing stop) ашигла. Энэ нь таны таамагласан чиглэлд даган хөдөлдөг, үнэ эсрэг чиглэлд эргэхэд автоматаар зогсдог динамик стоп лосс юм. Энэ нь ихэнх арилжааны платформд байдаг;
• позицийг хэсэгчлэн хаах тактик ашигла. Жишээ нь, таны зорилго нэг арилжаанаас 20 USD ашиг олох. Нэг пойнтын үнэ 1 USD (EUR/USD хослолын хувьд энэ нь 0.1 лот арилжаанд тохирно). Үнэ 20 пойнт хөдөлмөгц арилжааны 50%-ийг хааж, үлдсэн 50%-ийг 10 пойнтын зайд байрлуулсан трейлинг стопоор хамгаал.

Трендийн хөдөлгөөнийг аль болох ашигтайгаар ашиглаж, эрсдэлийг хамгийн бага байлгахыг хичээ. Үүнд трейлинг стоп бол хамгийн тохиромжтой шийдэл юм.

Сэтгэл Хөдлөлөө Хяна

Таны сэтгэлзүйн байдал нь таны үр дүнд шууд бус нөлөө үзүүлдэг бөгөөд заримдаа энэ нь асуудал үүсгэж болзошгүй байдаг:

• шийдвэр гаргахаас айх, FOMO буюу боломж алдахаас айх мэдрэмж;
• шунал, даруйхан баяжих хүсэл;
• уур хилэн, цухалдал. боломжит шалтгаанууд: зах зээл таны эсрэг чиглэлд хөдөлж байгаа, сайхан мөчийг алдсан, арилжаа алдагдал авчирсан гэх мэт;
• цөхрөл - депозит тань багасч байгааг харж байгаа ч итгэл найдвараа алдахгүй арилжаагаа барьсаар байх, гэхдээ үнэндээ арилжаагаа хаах нь зөв шийдвэр байсан байх;
• анхаарал сарних, ядаргаа. чартуудыг тасралтгүй ажиглах үед ихэвчлэн илэрдэг. Энэ байдал нь таны хариу үйлдэл, бодлын тодорхой байдлыг муутгадаг;
• олонхийг дагах, бусдын үйлдлийг сохроор дуурайх;
• баяр хөөр, эйфорид автаж амжилтаа дахин давтах хүсэл нь эрсдэлийг мэдрэх чадварыг бүдгэрүүлдэг.

Зөвхөн нэг дүрэм бий - тайван байдлаа хадгал, сэтгэл хөдлөлөө удирд, үйлдлийн төлөвлөгөөгөө дага. Ингэж байж л амжилтад хүрнэ. Хэрэв сэтгэл хөдлөлөө хянах боломжгүй болсон гэж мэдэрвэл түр завсарлаад орчноо солиорой.

Аажуухан бас Тогтвортой Бай

Скалпинг арилжаанд хурд чухал ба арилжаа хэдхэн минутын турш зах зээл дээр нээлттэй байдаг. Өдрийн доторх стратегид арилжааг өдөр дуусахаас өмнө хаадаг бөгөөд энэ нь свап төлбөрөөс зайлсхийхэд чиглэдэг. Энэ тохиолдолд 5–8 лааны ханшийн хөдөлгөөнийг ашиглахад хангалттай.

H1 timeframe-д арилжааны өдөр 24 лаанаас бүрддэг ба тус бүр нь нэг цагийг илэрхийлнэ. Хэрэв тэдгээрийн аль нэгэнд дохио гарч ирвэл арилжаачин дараагийн лаанд оролцох эсвэл хүлээх талаар шийдвэр гаргах бүтэн цагийн хугацаатай байдаг.

Судлахаас Бүү Айгаарай

Мэргэжлийн арилжаачин өдөр бүр суралцдаг. Өдөр бүр шинэ зүйл сурж байхыг хичээ:

• өөр өөр арилжааны хэрэгслүүд дээр ур чадвараа төгөлдөржүүл, шинэ санаа боловсруул, тэдгээрийг бусад арилжаачидтай чөлөөтэй хэлэлц;
• эрсдэлийн менежментийн хүрээнд туршилт хийхээс бүү ай;
• шаардлагатай үед арилжааны төлөвлөгөөндөө өөрчлөлт оруул. Зорилгоо биелүүлж эхэлснээр таны зорилго өөрчлөгдөж болох юм.

Шинэ мэдлэг олж авах төдийгүй зах зээлийг зөн совингоороо ойлгох чадвараа хөгжүүлэхийг хичээ.

Дүгнэлт

Анхлан суралцагч арилжаачин форексийн талаар мэдэх ёстой зүйлс:

• Форекс бол валютын ханшийн зөрүүн дээр ашиг олох боломжтой зах зээл юм. Ханшийн өөрчлөлтийн талаархи таны таамаглал хэр нарийн байх тусам ашиг илүү их байна;
• Амжилтын түлхүүр нь мэдлэг, байнгын дадлага, стратегиудыг демо данс болон тестер дээр турших, эрсдэлийн менежментийн дүрмийг дагах, сэтгэл хөдлөлийн удирдлагыг хийхэд оршино;
• Бодит дансанд арилжаа нээхээс өмнө арилжааны зарчмуудыг ойлгож, нэр томьёонуудыг мэддэг, арилжааны платформ дээр ажиллах анхан шатны ур чадвартай, тодорхой үйл ажиллагааны төлөвлөгөөтэй байх ёстой;
• Таны үйл ажиллагааны төлөвлөгөө дараах асуултуудад хариулах ёстой: зорилго юу вэ, түүнд хүрэхэд хэр хугацаа байна вэ? Ямар хэрэгслүүдийг ашиглах вэ? Арилжааны системээс юу хүлээх вэ? Эрсдэл юу вэ? Давагдашгүй хүчин зүйлсийн үед яах вэ?
• Таны арилжааны систем дараах асуултуудад хариулах ёстой: арилжааг хэрхэн, хэзээ, ямар зарчмаар нээх вэ? Хэрхэн хаах вэ? Аль дохио гол бөгөөд аль нь нэмэлт үүрэгтэй вэ?

Өөрийн чадварт итгэ, өдөр бүр шинэ зүйл сурахыг хичээ, төлөвлөгөөгөө дагаж мөрд, түр зуурын бүтэлгүйтлээс болж бүү шантраарай.